Home / Bài Viết / Tu Đức / Tu Đức: Thánh Hóa Lời Nói

Tu Đức: Thánh Hóa Lời Nói

1. Ngôn ngữ: Đặc ân của xã hội loài người

Trong tất cả mọi thụ tạo hữu hình, chỉ loài người có tiếng nói. Loài chim có tiếng hót véo von, nhưng chỉ có một vài điệu quen thuộc. Loài thú vật chỉ có những tiếng kêu đơn giản. Chỉ riêng có loài người mới có tất cả hệ thống ngôn ngữ tinh vi diễn đạt được hết mọi trạng thái phức tạp của tâm hồn, mọi khung cảnh của vũ trụ. Bởi vì ngôn ngữ là một hệ thống ký hiệu được xã hội quy định ý nghĩa và mọi phần tử trong xã hội đều có thể sử dụng nó như một dụng cụ để biểu cảm và trao đổi.

Đọc Thánh Kinh, chúng ta thấy có câu chuyện tháp Babel giải thích về nguồn gốc ngôn ngữ: khắp nơi trên trái đất nói cùng một thứ tiếng như nhau (x. St 11,1). Nhưng vì kiêu ngạo, muốn biểu dương quyền lực bằng cách xây một ngọn tháp cao thấu trời (x. St 11,4), nên con người đã bị phạt: tiếng nói trở thành lộn xộn, không hiểu được nhau (x. St 11,7). Như vậy, ta thấy khi loài người kiêu ngạo, phô trương, là lúc họ không thể thông cảm với nhau được.

Ngôn ngữ là phương tiện diễn tả tư tưởng của mình và là cách thế để tạo mối thông cảm giữa các cá nhân. Lời nói đó chỉ có thể đạt tới kết quả sự hiểu biết lẫn nhau, nếu loài người sống khiêm nhường, tùng phục Thiên Chúa, vâng giữ giới răn Người.

Đối với loài vật vô tri giác, chúng không bao giờ có trách nhiệm về tiếng kêu và tiếng hót của chúng. Nhưng con người phải trả lẽ về từng lời đã nói. Trong dụ ngôn nén bạc, ta thấy chủ bảo tên đầy tớ bất trung: “Ta sẽ xử với người theo lời miệng ngươi nói” (Lc 19,22).

Chính lời nói mà ngươi được trắng án. Cũng chính bởi miệng lưỡi mà chính ngươi bị kết án. Như vậy, xem ra lời nói có phần quan trọng rất lớn trong đời sống một tín hữu. Lời nói có thể ảnh hưởng tới vận mệnh đời đời của các linh hồn.

Đây là một vấn đề then chốt trong cuộc sống, đó là việc thánh hoá ngôn từ. Thánh Giacôbê rất chí lý khi khẳng định: “Nếu ai không sai lỗi trong lời nói, đó là người hoàn thiện” (Gc 3,2).

Việc kiềm chế miệng lưỡi không phải chỉ là một thuật xử thế, một cách tỏ mình ra đạo mạo thận trọng, mà còn là một vấn đề tu đức. Ta hãy nghe Thánh Giacôbê lập luận: “Nếu ta tra hàm thiếc vào mõm ngựa, để bắt chúng theo ý ta, thì ta cũng hướng dẫn một trật cả thân mình chúng. Như bánh lái rất quan trọng trong việc điều khiển chiếc thuyền. Và dù có bị cuồng phong đẩy mạnh, chúng cũng được hướng dẫn do một bánh lái bé nhỏ, nó đi đến đâu tuỳ ý người hoa tiêu. Cũng vậy, lưỡi chỉ là một phần cỏn con trong thân thể con người, như tàn lửa nhỏ, thế mà đốt cháy cả tán rừng lớn: lưỡi là lửa” (Gc 3,3-6).

2. Lợi và hại của việc sử dụng lời nói

Ngôn ngữ là những điều cao cả của con người, tuyệt tác của công trình sáng tạo. Lời nói của chúng ta khi phục vụ cho điều lành hay điều dữ, đều mang theo hương thơm hay mùi hôi của nguồn nước bên trong, nơi nó phát xuất: cõi lòng người ta (x. Michel Hubaut, Những nẻo đường thinh lặng).

Tất cả mọi ơn phúc, mọi khả năng loài người lãnh nhận, phải quy hướng về sự làm vinh danh Chúa và cứu độ. Đối với lời nói cũng thế, phải dùng lời nói để:

– Tôn vinh Thiên Chúa, để nói về Ngài, nói với Ngài, ca tụng, thờ lạy, cảm tạ Ngài.

– Ước gì tất cả việc làm, lời nói, ý nghĩ và miệng lưỡi con là một lời ca ngợi tình thương Chúa, vì tất cả đều bởi Chúa mà ra.

– Thông cảm với tha nhân để làm cho họ tốt hơn. Cha mẹ, người trên dùng lời nói để dạy dỗ giáo huấn con cái hoặc kẻ dưới quyền.

– Chúng ta hãy tưởng tượng thế giới hỗn loạn đến đâu, khó hợp tác với nhau nếu con người không nói được.

– Người ta cãi nhau vì những lâu đài bằng cát. Vào một buổi xế trưa, trời trong xanh bao la. Dọc theo con đường nhỏ, một đám trẻ con nô đùa với nhau, chơi xây nhà bằng cát. Một lát sau, bọn chúng gây lộn ầm ĩ, chúng cãi nhau vì có đứa đã xô sập nhà đứa khác… “những lâu đài bằng cát”, cãi nhau chỉ vì những lâu đài bằng cát.

– Thế nhưng thế giới cũng hỗn loạn không kém nếu loài người lạm dụng lời nói. Người ta dùng lời nói xúc phạm đến Chúa, đến thuần phong mỹ tục, đến tinh thần… Lời nói là nọc độc gieo rắc đau thương, huỷ diệt sự sống.

– Sách Gương Phúc dạy chúng ta: Nói ít với tạo vật để nói nhiều với Chúa, tránh những lời nói vô ích tò mò. Chỉ dùng miệng lưỡi để nói điều tốt, điều lành: đó là phương pháp tối hảo để nên trọn lành, để giữ tâm hồn trong sạch và kết chặt với Chúa. Miệng là cửa của hoạ phúc.

3. Xây dựng tình bác ái bằng lời nói

Sách Châm ngôn thường bàn về việc sử dụng lời nói của người khôn ngoan. Tác giả ca tụng những người dùng lời nói để khuyên nhủ kẻ khác: “Miệng kẻ khôn ngoan gieo rắc sự hiểu biết” (Cn 15,7).

a. Lời khích lệ

Một lời khen ngợi đúng lúc, quả thật là kỳ diệu. Bao tâm hồn được vực dậy nhờ vào những lời khen ngợi, khuyến khích của người khác. Lời khen ngợi thân tình và gương mẫu nhất có lẽ là lời của bà Êlisabeth, chị họ của Đức Maria. Khi nghe lời Maria chào, bà liền lên tiếng khen ngợi em mình: “Em thật diễm phúc hơn mọi người phụ nữ, và người con em đang cưu mang, cũng được chúc phúc. Nếu lời khen ngợi ngưng ở đây thì chưa phải là lời khen ngợi tuyệt vời nhất, nhưng bà lại tiếp tục một cách cụ thể: “Phúc cho em vì đã tin rằng Chúa sẽ thực hiện những gì Người nói với em” (Lc 1,45).

Lời nói khích lệ là lời nói tạo phấn khởi cho người khác, khi người ấy đang nỗ lực thi hành một công việc gì, hay đang cố gắng theo đuổi một chương trình gì.

Lời nói khích lệ có thể là lời khen chân thật, lời cổ vũ, bày tỏ sự tin tưởng, lời biểu lộ cảm tình. (Những người đang gặp hoàn cảnh khó khăn cần lời khích lệ hơn cả).

Lời khích lệ thực sự phải là lời chuyên chở ý muốn thăng tiến người khác, không mang màu sắc mỉa mai hay ghen tị, là lời chứa đựng tình yêu và biểu lộ tình yêu đối với người được khích lệ.

b. Lời an ủi

Thiên Chúa là nguồn mạch mọi sự yên ủi, vì Ngài là hiền phụ đầy tình thương. Tất cả những ai hiểu biết trái tim Chúa, đều biết cách yên ủi kẻ khác. Thánh Phaolô cũng dạy chúng ta: “Người luôn nâng đỡ ủi an chúng ta trong mọi cơn gian nan thử thách, để sau khi đã được Thiên Chúa nâng đỡ, chính chúng ta cũng biết an ủi những ai lâm cảnh gian nan khốn khó” (2 Cr 1,4).

Ai thấy người mù sắp rơi xuống hố mà không giúp họ tránh khỏi là một người tàn ác. Cũng thế, gặp những kẻ lầm lạc hay dốt nát không biết được đường ngay đạo chính mà bình yên như vại, đó cũng là một thứ độc ác thiêng liêng.

Lời an ủi là lời thông cảm với người khác, xoa dịu nỗi buồn hay sự thất bại của người khác. Lời an ủi càng cần thiết khi người khác đang đau khổ. Trong một vài trường hợp, lời an ủi được thay thế bằng sự hiện diện, một sự hiện diện chứa đầy tình thương.

c. Lời thông cảm và xây dựng

Có những trường hợp con người cần sự thông cảm hơn những thứ khác. Thông cảm là biểu lộ sự rung động của mình trước nỗi khổ của người khác. Lời nói thông cảm biểu lộ tâm hồn mở rộng đón nhận đau khổ của tha nhân (vui với người vui, khóc với người khóc).

Người ta có thể làm vui lòng nhau bằng quà tặng, cử chỉ, hành vi hay lời nói. Trong thực tế, lời nói là điều con người dễ sử dụng nhất để làm vui lòng người khác. Phải lựa lời nói để đẹp lòng nhau (bộ mặt nhân bản của đức ái).

Chúng ta thường lỗi đức ái trong lời nói nhiều hơn cả, ngược lại, cũng có thể xây dựng tình bác ái bằng lời nói nhiều hơn cả. Điều này đòi hỏi một ý thức mãnh liệt và thường xuyên. Nhờ ý thức mà chúng ta khám phá cơ hội thi hành bác ái bằng lời nói.

Bác ái trong lời nói không là ăn nói đưa đẩy, hay tìm cách lấy lòng người khác bằng lời xu nịnh, cũng không là lời nói suông trên môi miệng, miễn trừ hành động thực tế. Nhưng là dùng lời nói như một yếu tố quan trọng để biểu lộ và xây dựng điều cốt yếu mà Đức Kitô dạy là tình yêu không giả dối.

Việc xây dựng tình bác ái bằng lời nói rất đa dạng, tuỳ người và tùy môi trường, nhưng cũng có những nét lớn căn bản.

Lời nói xây dựng là lời bày tỏ sự thật để góp ý thăng tiến người khác, hay xây dựng lợi ích chung. Hãy thắp lên một ngọn nến, hơn là ngồi nguyền rủa bóng đêm.

Tuỳ cương vị mỗi người mà lời nói xây dựng mang sắc thái khác nhau:

– Lời của người trên phải đầy tình thương (đừng phẫn nộ); khi lòng phẫn nộ, đừng nói, nên để lúc khác.

– Lời nói xây dựng của người dưới phải khiêm nhường: trình bày hay góp ý, chứ không dạy đời.

– Lời nói xây dựng của người ngang hàng phải là lời thân thiện (chia sẻ trong tình bạn).

4. Thành chi vị quý

Sống chân thành với Thiên Chúa, với tha nhân, và với chính mình. Trong bối cảnh xã hội hiện thời, có nhiều dối trá, lừa đảo thì việc sống chân thành quả thật là rất khó. Tập suy nghĩ đúng và tập nói thật theo lương tâm của mình

Muốn nói thật, phải tập luyện:

– Một tinh thần đức tin vững mạnh để xác tín rằng: Thiên Chúa thấu biết mọi sự. Phải sống trước uy nhan Chúa một cách rất chân thành. Không bao giờ muốn làm phiền Thánh Thần chân lý hằng ngự trong lòng ta.

– Một trí phán đoán ngay thẳng theo tinh thần đức tin, biết nhìn nhận giá trị theo mức độ liên quan của chúng đối với giá trị đời đời. Do đó, sẽ không liều làm mất vẻ trong sáng của linh hồn, không dễ dàng nói dối để đạt một lợi ích trần thế.

– Tập tư tưởng đúng. Muốn suy nghĩ đúng, phải có tiêu chuẩn chính xác. Mẫu mực của lý trí phải là các nguyên tắc bất di bất dịch của Thánh Kinh. Nên suy cứu Thánh Kinh để hiểu ý Chúa, hiểu được chân lý đã bày tỏ cho loài người. Ngoài ra, phải cầu nguyện bàn hỏi với những vị khôn ngoan. Dần dà trí khôn có những phán đoán đúng, tư tưởng lành mạnh, giúp ta nói đúng sự thật.

– Tập đức can đảm, phải tiêu diệt óc nô lệ, hèn nhát, sợ hãi, ngại đau khổ. Nhiều người nói dối chỉ vì hèn nhát, bạc nhược. Luyện chí can trường, chỉ sợ một Đấng chủ tể duy nhất là Thiên Chúa, chỉ sợ phạm tội mất lòng Ngài. Ngoài ra, đừng sợ hãi gì ở trần gian này, kể cả cái chết.

Cuộc đời Đức Maria diễn ra trong âm thầm, cầu nguyện, suy ngẫm, vâng phục, yêu mến Thiên Chúa và nhân loại với tình yêu phi thường. Rất bình dị, nhưng cũng vô cùng kỳ diệu. Bình dị trong lối sống, trong lời ăn tiếng nói.

Trong lời nói, Mẹ nêu gương:

– Kín đáo, thận trọng.

– Diễn tả tâm tình mến Chúa, yêu người.

– Biểu lộ đức tin mạnh mẽ, đức cậy vững vàng.

Bác ái, thận trọng và trách nhiệm là điều chúng ta cần phải quan tâm khi dùng ngôn từ. Dùng ngôn từ với sự trân trọng, luôn là trách nhiệm của bản thân, nhất là nơi những con người dâng hiến: “Nếu muốn Hội Thánh là nơi chúng ta tái khám phá ý nghĩa sâu xa của bản chất con người, của những con người mà căn tính thâm sâu là hợp nhất với nhau, thì trước hết, chúng ta phải là một cộng đoàn, trong đó, chúng ta sử dụng ngôn từ với lòng kính trọng và tinh thần trách nhiệm”. (Timothy Radcliffe).

Chúng ta xác tín mình được mời gọi sống tình huynh đệ với nhau, với mọi người, và dấn thân phục vụ công cuộc Phúc Âm hoá, bằng cách trở nên lời ca ngợi tình thương Chúa, trở nên chứng nhân của niềm vui, bình an và hy vọng giữa mọi người, đặc biệt giữa những người nghèo.

Lm. Đaminh Đinh Viết Tiên, OP

Bài mới

Chủ đề Sống tháng 03 và 04.2024 : Tính cách và nhân đức của nữ tu tông đồ Mân Côi

Là con người, chị nữ tu Mân Côi không thể tránh khỏi những yếu đuối …

222 comments

  1. alphabetical list of allergy medications skin allergy tablets list different types of allergy medicine

  2. best cold medicine without antihistamine alternatives to allergy medication common prescription allergy pills

  3. Pretty! This was a really wonderful post. Thank you for your provided information.

  4. isotretinoin 10mg us order absorica sale order accutane 20mg pill

  5. order accutane generic order isotretinoin 40mg generic order accutane 10mg generic

  6. buy amoxicillin pills for sale amoxil 500mg ca generic amoxicillin 1000mg

  7. buy amoxil medication order amoxil 1000mg pill amoxicillin 1000mg brand

  8. azithromycin order purchase azithromycin online buy generic zithromax over the counter

  9. buy zithromax pill order generic zithromax 250mg buy zithromax without prescription

  10. order azithromycin online cheap azithromycin pills purchase azithromycin without prescription

  11. buy prednisolone 40mg for sale buy omnacortil generic buy generic omnacortil

  12. omnacortil 10mg price order prednisolone 20mg omnacortil 10mg cheap

  13. buy amoxicillin online cheap cheap amoxicillin 250mg amoxil 250mg tablet

  14. purchase amoxicillin generic amoxicillin pills order amoxil 500mg without prescription

  15. order albuterol without prescription antihistamine drugs list oral albuterol 4mg

  16. synthroid 150mcg sale synthroid 75mcg generic cheap synthroid 75mcg

  17. buy synthroid 150mcg generic buy generic levothyroxine buy synthroid 150mcg without prescription

  18. order clomiphene without prescription serophene uk purchase clomiphene for sale

  19. order clomiphene sale clomid uk clomiphene without prescription

  20. buy tizanidine pills for sale buy cheap tizanidine tizanidine price

  21. rybelsus order online cheap rybelsus 14mg purchase rybelsus pill

  22. generic deltasone 10mg buy deltasone generic deltasone generic

  23. deltasone 10mg ca oral deltasone 10mg order prednisone 10mg online cheap

  24. order rybelsus 14 mg pills oral semaglutide semaglutide 14mg uk

  25. buy rybelsus 14mg online order rybelsus pills semaglutide 14 mg ca

  26. order generic albuterol 4mg where can i buy ventolin how to buy ventolin

  27. generic albuterol order ventolin 2mg pill albuterol inhalator generic

  28. order amoxicillin online order amoxil 1000mg online cheap amoxicillin 250mg without prescription

  29. order augmentin 625mg buy augmentin 375mg without prescription order augmentin 625mg generic

  30. order azithromycin online buy azithromycin 250mg zithromax 500mg generic

  31. buy augmentin 375mg pills buy augmentin sale order augmentin 375mg for sale

  32. order azithromycin 500mg pill zithromax online order purchase zithromax generic

  33. order synthroid 100mcg sale order levothyroxine pills buy synthroid 150mcg online

  34. buy omnacortil 5mg online buy generic prednisolone 5mg order generic prednisolone 5mg

  35. Your mastery of language shines brightly in every paragraph. Mesmerizing!

  36. Your writing style is incredibly engaging; it kept me hooked from the first sentence to the last.

  37. cheap neurontin pill buy gabapentin 100mg pill neurontin where to buy

  38. clomiphene 100mg tablet order clomid 50mg generic buy clomiphene pill

  39. Your words have a lyrical quality that makes them a joy to read aloud.

  40. buy neurontin 800mg for sale neurontin 600mg cost order neurontin 600mg without prescription

  41. Cialis Farmacia Del Ahorro
    (Moderator)
    Cialis 5 mg prezzo tadalafil 5 mg prezzo tadalafil 5 mg prezzo

  42. buy lasix generic order furosemide 40mg furosemide without prescription

  43. purchase acticlate pills vibra-tabs sale buy doxycycline paypal

  44. rybelsus 14 mg usa rybelsus over the counter buy generic rybelsus online

  45. buy generic rybelsus 14mg rybelsus 14mg usa purchase semaglutide online cheap

  46. purchase acticlate sale monodox us acticlate buy online

  47. order pregabalin 150mg for sale lyrica cost pregabalin 75mg brand

  48. triamcinolone generic triamcinolone 10mg canada how to get triamcinolone without a prescription

  49. order generic tadalafil 20mg cialis cheap buy tadalafil 40mg generic

  50. triamcinolone us purchase aristocort generic buy triamcinolone without prescription

  51. buy generic desloratadine over the counter buy desloratadine cheap buy desloratadine tablets

  52. how to buy cenforce oral cenforce 50mg buy cenforce 100mg without prescription

  53. generic desloratadine buy desloratadine online order clarinex for sale

  54. buy cenforce online cheap buy cenforce 50mg pills buy generic cenforce online

  55. purchase loratadine generic buy claritin online order claritin 10mg online

  56. purchase chloroquine generic chloroquine 250mg oral generic aralen 250mg

  57. order priligy 30mg pill where can i buy misoprostol buy misoprostol for sale

  58. Hi, I wish for to subscribe for this webpage to get latest updates, so where can i do it please help out.
    best casino site online

  59. how to get atorvastatin without a prescription buy generic lipitor 40mg atorvastatin for sale

  60. purchase amlodipine online cheap purchase norvasc sale buy norvasc 10mg online

  61. purchase crestor pill cost rosuvastatin 20mg zetia 10mg over the counter

  62. buy crestor 20mg order ezetimibe online order ezetimibe 10mg sale

  63. buy domperidone tetracycline oral generic sumycin 500mg

  64. buy generic omeprazole omeprazole generic prilosec generic

  65. buy motilium 10mg without prescription order domperidone without prescription generic sumycin 250mg

  66. flexeril 15mg without prescription order generic baclofen 10mg buy lioresal

  67. order metoprolol 50mg pill brand lopressor 50mg order lopressor online

  68. buy cyclobenzaprine without prescription buy ozobax without a prescription buy generic baclofen

  69. tenormin over the counter tenormin 50mg brand order atenolol 100mg for sale

  70. Do you have a spam issue on this blog; I also am a blogger, and I was wanting to know your situation; we have developed some nice practices and we are looking to swap strategies with other folks, be sure to shoot me an email if interested.
    промокод booi

  71. Hi there it’s me, I am also visiting this web page on a regular basis, this website is truly pleasant and the people are in fact sharing good thoughts.
    casino black jack poker ruleta slots casino online

  72. buy toradol 10mg online cheap buy colcrys 0.5mg sale buy colcrys pill

  73. Your blog is a go-to resource, like a favorite coffee shop where the barista knows your order. Always comforting.

  74. Ваш надежный партнер Прием Металлолома Алматы Наша компания предлагает высококачественные услуги по приему, сортировке и переработке металлических отходов. Мы гарантируем прозрачные условия сотрудничества, конкурентоспособные цены и оперативное обслуживание.

  75. The effort you’ve put into this post is evident and much appreciated. It’s clear you care deeply about your work.

  76. teach me how to write an essay dissertation writers online buy an essay cheap

  77. academic writing service buy a dissertation buy my essay

  78. buy cheap inderal clopidogrel for sale online order generic plavix 150mg

  79. methotrexate 10mg drug methotrexate 2.5mg pills purchase coumadin online cheap

  80. order generic mobic mobic 7.5mg drug buy celebrex pills

  81. order generic meloxicam 15mg celecoxib uk order celebrex pills

  82. metoclopramide online losartan where to buy order cozaar 25mg pill

  83. Each post is a journey, and your words are the map. Thanks for leading the way.

  84. buy reglan 10mg generic losartan 25mg pills order hyzaar pill

  85. Your insights are like a sunrise, bringing light and warmth to new ideas.

  86. Your posts are like a secret garden of knowledge. I’m always excited to see what’s blooming.

  87. buy tamsulosin for sale tamsulosin order online celecoxib 200mg drug

  88. buy flomax 0.4mg sale celecoxib 200mg sale buy celecoxib online cheap

  89. Thank you for consistently producing such high-quality content.

  90. order imitrex 50mg generic buy imitrex generic levaquin 500mg drug

  91. generic avodart 0.5mg ranitidine 150mg oral buy zantac 150mg generic

  92. where can i buy zocor zocor usa valtrex generic

  93. order dutasteride generic buy avodart 0.5mg pill zantac generic

  94. Making complex concepts readable is no small feat. It’s like you know exactly how to tickle my brain.

  95. Bookmarking this! Your practical advice is something I’ll definitely be coming back to.

  96. order proscar 1mg online cheap cost proscar 5mg diflucan 200mg cost

  97. purchase cipro – augmentin 1000mg pills clavulanate over the counter

  98. buy ciprofloxacin without prescription – order bactrim 480mg pills buy augmentin 625mg generic

  99. how to get ciprofloxacin without a prescription – buy bactrim 960mg online cheap buy amoxiclav without prescription

  100. purchase cipro for sale – order cephalexin 500mg pills purchase augmentin online cheap

  101. Your piece was both informative and thought-provoking. Thanks for the great work!

  102. You’ve articulated your points with such finesse. Truly a pleasure to enjoy reading.

  103. This post was a breath of fresh air. Thank you for your unique insights!

  104. I’m so grateful for the information you’ve shared. It’s like receiving a thoughtful gift from someone special.

  105. This article was a delightful enjoy reading. Your passion is clearly visible!

  106. Thank you for adding value to the conversation with your insights.

  107. Your attention to detail didn’t go unnoticed. I really appreciate the thoroughness of your approach.

  108. Your passion for this subject shines through your words. Inspiring!

  109. buy metronidazole tablets – order amoxil generic buy azithromycin 500mg without prescription

  110. Your thoughtful analysis has really made me think. Thanks for the great enjoy reading!

  111. cost flagyl 400mg – buy cheap generic cleocin zithromax medication

  112. buy generic ciplox for sale – cheap chloromycetin sale order erythromycin generic

  113. buy ciprofloxacin 500 mg – chloromycetin uk erythromycin medication

  114. oral valacyclovir 1000mg – buy mebendazole sale acyclovir 800mg ca

  115. order valtrex 500mg generic – buy diltiazem sale buy acyclovir 400mg without prescription

  116. buy ivermectin 6mg for humans – buy ceftin cheap tetracycline 500mg canada

  117. buy metronidazole 200mg for sale – azithromycin sale buy azithromycin paypal

  118. how to buy metronidazole – order flagyl 400mg online zithromax tablet

  119. buy generic acillin for sale buy generic acillin over the counter how to buy amoxicillin

  120. order ampicillin without prescription amoxicillin over the counter buy amoxicillin tablets

  121. order lasix – coumadin 5mg tablet order capoten 25mg sale

  122. I always learn something new from your posts. Thank you for the education!

  123. This post is packed with useful insights. Thanks for sharing your knowledge!

  124. metformin tablet – combivir for sale online cost lincocin 500 mg

  125. glycomet 500mg drug – purchase lincomycin for sale order lincocin 500 mg for sale

  126. brand zidovudine – buy glucophage 500mg pills order allopurinol 300mg generic

  127. You have a unique perspective that I find incredibly valuable. Thank you for sharing.

  128. buy clozapine 100mg pills – pepcid over the counter famotidine for sale online

  129. buy quetiapine medication – venlafaxine 75mg oral how to get eskalith without a prescription

  130. clomipramine 50mg over the counter – cheap anafranil order doxepin 75mg generic

  131. buy generic clomipramine 25mg – buy amoxapine 50 mg for sale sinequan 25mg brand

  132. atarax 10mg for sale – buy cheap prozac buy endep 25mg

  133. buy amoxicillin pills – buy cefadroxil 250mg online ciprofloxacin 500mg us

  134. buy amoxicillin tablets – amoxicillin order online cheap cipro 1000mg

  135. buy generic clavulanate online – myambutol generic where to buy cipro without a prescription

  136. buy augmentin 1000mg pill – buy bactrim for sale baycip us

  137. You have a gift for explaining things in an understandable way. Thank you!

  138. I’m genuinely impressed by the depth of your analysis. Great work!

  139. What a compelling enjoy reading! Your arguments were well-presented and convincing.

  140. cleocin 150mg drug – chloramphenicol pills cheap chloramphenicol generic

  141. buy cleocin 150mg pills – purchase terramycin generic brand chloramphenicol

  142. order zithromax 250mg online – azithromycin 500mg cheap ciprofloxacin where to buy

  143. buy azithromycin 500mg – oral azithromycin 250mg ciplox 500 mg ca

  144. You’ve opened my eyes to new perspectives. Thank you for the enlightenment!

  145. What a refreshing take on this subject. I completely agree with your points!

  146. Your dedication to quality content is evident. Keep up the great work!

  147. This piece was beautifully written and incredibly informative. Thank you for sharing!

  148. You have a gift for explaining things in an understandable way. Thank you!

  149. albuterol inhalator brand – promethazine tablet order theo-24 Cr sale

  150. The finesse with which you articulated The points made The post a true pleasure to read.

  151. ivermectin 12 mg pills for humans – buy generic eryc online order cefaclor 250mg pills

  152. ivermectin 12 mg pills for humans – buy doryx sale cheap cefaclor 250mg

  153. The unique perspective on this subject was enlightening. It’s refreshing to see someone so passionate about their topic.

  154. The ability to break down tough concepts is as impressive as a magician’s trick. Color me amazed.

  155. order generic desloratadine 5mg – order desloratadine 5mg for sale order allergy pills

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *