Home / Hội Dòng / Linh Đạo / BỒI DƯỠNG VỀ ĐẶC SỦNG, LINH ĐẠO VÀ SỨ VỤ DÒNG 2015-2016

BỒI DƯỠNG VỀ ĐẶC SỦNG, LINH ĐẠO VÀ SỨ VỤ DÒNG 2015-2016

Lời Mở

  • Tài liệu đầy đủ cho đề tài là tập “VỀ NGUỒN – ĐẶC SỦNG, LINH ĐẠO VÀ SỨ VỤ DÒNG”, đã được soạn thảo và học tập tổng quát cho toàn dòng năm 2004-2005. Từ đó tới nay, tài liệu này được tiếp tục giảng dậy như một môn học cho các em Tập sinh Năm I.
  • Nói chung, công việc Đi tìm ra Đặc sủng, Linh Đạo Sứ Vụ dòng và thiết lập nên một lý thuyết, có hệ thống, phần lớn là công việc mò mẫm tìm tòi và thực hành của các thế hệ sau của các Đấng lập dòng. Thường thì các ngài chỉ sống ơn đã được cảm nghiệm, chỉ thực hành điều Chúa mời gọi, và chỉ dẫn cho môn đệ tiếp bước…, mà không nghĩ phải dựng thành một hệ thống, một đường lối…
  • Chúa Giêsu cũng chỉ Rao giảng mà không viết Tin Mừng, không soạn Kinh Tin Kính hay bộ Giáo lý Công Giáo. Con đường thơ ấu của Thánh T HĐG ngày nay là một Linh đạo, nhưng trước đó chỉ là cách nên thánh riêng Chúa soi sáng và mời gọi thánh nữ. Có thể các vị lập dòng sau này, vào những thế kỷ gần đây, với những hướng dẫn của Giáo luật, của các văn kiện đời tu, đã quan tâm vạch đường hướng sống cho Dòng mình sẽ lập, nhưng phần lớn cũng chỉ tập trung trong bộ Hiến pháp của dòng. Sau này các Tu sĩ phải thực hành, mới trở thành một linh đạo.
  • Công việc của Hội dòng những năm gần đây nhằm tìm ra Đặc sủng dòng, cố gắng xây dựng một linh đạo, phải nhận chỉ như một sự mò mẫm tìm tòi, theo hướng dẫn của Giáo hội, với sự giúp đỡ, cố vấn của các đấng chuyên môn, nhưng vẫn không được coi là đã hoàn thành (Trên đường tìm về Gia sản dòng). Chúng ta coi công việc tìm tòi này mới chỉ được khởi đầu với những nét phác thảo, tiếp theo, cần có các thế hệ nối tiếp nhau sống và tìm tòi, điều chỉnh và hoàn thiện dần.
  • Để có được những chất liệu xây dựng nên những gia sản này, theo giáo huấn của Giáo hội cũng như của các vị cố vấn này, là phải đọc lại tất cả các bút tích và giáo huấn của Đấng Sáng Lập, của Đức Cha Tổ Phụ chúng ta. Điều thuận lợi là những năm gần đây, dòng chúng ta đã quan tâm nhiều việc học hỏi giáo huấn của ĐCTP, như thế sẽ dễ dàng hơn cho các chị em tiếp tục công việc mò mẫm tìm tòi này. Đề tài này được Bề trên chúng ta lên lịch học tập cho toàn dòng trong năm nay, là do đề nghị của một số chị em cho Tổng Công Hội dòng khóa XXII (2015). Đây là một dấu hiệu đáng mừng, vì cho thấy chị em quan tâm nhiều đến bước tiến của Hội dòng, và thao thức muốn thăng tiến trong đời sống thánh hiến, qua việc muốn Về Nguồn, muốn được đào sâu về Đặc sủng, Linh Đạo và Sứ vụ dòng. Theo Công đồng và các giáo huấn của Giáo Hội, việc TRỞ VỀ NGUỒN, đào sâu ý hướng ban đầu của Đấng Sáng lập, là cần thiết và quan trọng trong tiến trình canh tân thích nghi đời sống thánh hiến.

Đặc sủng, Linh Đạo và Sứ vụ là 3 cột trụ của đời thánh hiến, là những yếu tố căn bản của một Ơn Gọi.

Sống trong Ơn Gọi Mân Côi chính là sống trong Đặc sủng, Linh Đạo và Sứ vụ Mân Côi.

Dịp Kỷ niệm 70 năm lập dòng, Chúng ta cám ơn Chúa đã “cho chúng con được sinh ra và lớn lên trong Ơn Gọi Mân Côi”.

Chúng ta nguyện mãi trung thành trong Ơn Gọi Mân Côi.

Vì thế, đây là cơ hội tốt để đào sâu những yếu tố cốt yếu của đời sống thánh hiến, đào sâu Căn tính của dòng, là Đặc sủng, Linh Đạo và Sứ vụ dòng.

I/ CÁC KHÁI NIỆM VỀ  ĐẶC SỦNG, LINH ĐẠO, SỨ VỤ CỦA MỘT HỘI DÒNG

Những từ ngữ Đặc sủng, Linh Đạo, Sứ vụ… là những thuật ngữ được xử dụng sâu rộng và phổ biến từ sau Công Đồng Vatican II. Đây là những khái niệm còn khá mới mẻ, được đề cập đến với việc hình thành môn Thần Học về Đời tu và Thần học về Đặc sủng.

Trước đó, cũng những khái niệm và nội dung này, nhưng được các Đấng Sáng lập và các nhà đào tạo trong dòng đề cập bằng những cách thứckhác. Chúng ta quen với những cách nói như Mục đích dòng, Bản chất dòng, Việc tông đồ của dòng v.v.. Nhưng về nội dung, cách này hay cách khác cũng là những yếu tố căn bản, xác định đặc tính của một Hội dòng, thể hiện ý hướng ban đầu của Đấng sáng lập về Hội dòng.

Môn học này vẫn đang còn tiếp tục được triển khai, tìm tòi, nghiên cứu

Vì thế những cách diễn giải về những Thuật ngữ này cũng chưa hẳn là ổn định, như những chân lý của đạo, của giáo lý và Thần học có lâu đời trong GH. Do đó ta có thể được hướng dẫn, hoặc đọc được những cách diễn tả, cách trình bày hoặc cách hiểu khác nơi các nhà tu đức khác, hoặc nơi các tài liệu khác.  

1/ Đặc sủng Dòng

(Thực ra, Công Đồng và cả Giáo luật cũng không dùng thuật ngữ Đặc Sủng, mà dùng cách nói “ Tinh thần và Ý hướng nguyên thủy của đấng Sáng lập dòng” để mời gọi các dòng phải trung thành duy trì chủ tâm và ý định của đấng Sáng lập (C. 578). 

Từ Đặc sủng thực ra chỉ được dùng chính thức trong các văn kiện sau Công Đồng : trong Evangelica Testificatio (ĐGH Phaolo VI 29-6-1971 ; ĐGH Phaolô II trong bài nói chuyện với các BTTQ dòng nam 24-11-1978; trong Vita Consecrata được sử dụng rất nhiều lần, và số 36 ; trong Mutuae relations số 6 / 14-5-1978), từ đó khai mở Thần học về Đặc sủng

Theo Thần học đời Tu, Đặc sủng dòng là thuật ngữ bao gồm ít là 3 yếu tố : Ơn Đặc sủng, Đặc sủng Đấng Sáng lập, Đặc sủng của Hội dòng

a/ Ơn Đặc sủng : Khác với ơn Thường sủng, Đặc sủng là ơn đặc biệt Chúa ban riêng cho người này người kia, theo ý nghĩa của thánh Phaolô trong I Cor 12, 7-11 :

 “Người thì được Thần Khí ban cho ơn khôn ngoan để giảng dậy, người thì được Thần khí ban cho ơn hiểu biết để giảng trình bày; kẻ thì được Thần Khí ban cho long tin, kẻ thì được cũng chính Thần Khí ấy ban cho những đặc sủng để chữa bệnh…

b/ Đặc sủng của Đấng Sáng lập Dòng : Là ơn riêng Thánh Thần ban cho một người, vị đó được ơn cảm nghiệm và nhận thức một hướng đi mới trong đường nên thánh và phục vụ Nước Trời.

-Đó có thể là những cảm nghiệm thiêng liêng về một giá trị Tin Mừng, như về sự khó nghèo, khiêm hạ, về đức bác ái…, hoặc từ lòng sùng mộ đặc biệt đối với một mầu nhiệm nào của Chúa, hoặc đối với Đức Mẹ hay các thánh…, từ đó các ngài có một hướng đi mới trong việc thực hành những nhân đức và lòng mộ đó.

Vào thời kỳ Giáo hội sa sút bởi nếp sống xa hoa hưởng thụ, Chúa đã ban cho Phanxicô Atxidi cảm nghiệm giá trị của sự nghèo khó Phúc Âm, và mời gọi ngài sống triệt để giá trị Tin Mừng.

Đó cũng là đặc sủng của Thánh Eymard đối với dòng Thánh Thể, của Đức Cha Lambert đối với dòng Mến Thánh Giá….

-Đó cũng có thể là những soi sángmời gọi mạnh mẽ của Thánh Thần để các ngài dấn thân vào những hoạt động tông đồ mới, theo nhu cầu cấp thiết của xã hội hay Giáo hội thời buổi đó.

Vào thời thánh Đaminh, Giáo Hội bị bè rối Albigensê đe dọa, Chúa đã mời gọi thánh Đaminh dấn thân vào ông việc đi rao giảng và bảo vệ đức tin (sắc lập dòng 22-12-1216).

Đó cũng là trường hợp đặc sủng của Mẹ T Calcutta ; của các vị lập dòng như Don Bosco, Vinh Sơn, thánh Gioan Thiên Chúa, thánh Lasan vào những thời buổi xã hội khó khăn đặc biệt, đưa đến những hoạt động tông đồ chuyên biệt trong Giáo hội 

Từ ơn đặc sủng này, các ngài mời gọi có nhiều tâm hồn bước theo, bằng việc lập nên một Hội Dòng, cùng sống theo đặc sủng và cách phục vụ nước trời riêng biệt. Theo ý nghĩa này. Đặc sủng Đấng Sáng lập cũng là một Đoàn sủng, vì được ban không chỉ cho cá nhân, nhưng còn vì lợi ích của nhiều người, của cộng đồng.

(I Cor 12,7  : Thần Khí tỏ mình ra nơi mỗi người mỗi cách, là vì ích chung”.

 c/ Đặc sủng của Hội dòng

Hội dòng ngài thành lập nối bước hướng đi của đấng Sáng Lập đã vạch ra, Đặc sủng của ngài trở nên Đặc sủng của cả Hội Dòng; ơn ban và lối sống của ngài trở thành ơn ban và lối sống của cả Hội dòng.

Đặc sủng của một Hội dòng là ơn ban của Thánh Thần, mời gọi các phần tử trong dòng, để họ tham gia vào đặc sủng của Đấng Sáng lập;  đồng thời qua việc thực hành đặc sủng đó, các thế hệ bồi đắp và xây dựng thành một lộ trình, một lối sống riêng, một đường lối đặc biệt về sự thánh hóa và hoạt động tông đồ.

(Giáo luật khuyến cáo các dòng không được thay đổi những yếu tố làm nên căn tính dòng, tức Đặc sủng, Linh Đạo và sứ vụ dòng, không được thay đổi những ý hướng ban đầu của Đấng Sáng lập, mà phải trung thành gìn giữ (PC 2 ; VC 36) ; nhưng mời gọi các thế hệ luôn phải thích nghi và canh tân cách thức thực hiện để luôn được đổi mới, phù hợp với tiến bộ và đổi thay của xã hội)

(Để có thể trung thành với Đặc sủng dòng, Hội dòng và từng cá nhân cần tiếp tục tìm hiểu sâu xa về Đấng Sáng lập, về lịch sử dòng, về tinh thần và về Sứ vụ dòng-  Potissimum Institutioni 68)

2/ Linh Đạo dòng (Charisma):

– Diễn giải từ Đặc sủng dòng, các đấng Sáng lập đã phác họa cho con cái trong dòng một lối sống Tin Mừng riêng, một hình thức đặc thù sống tương quan với Chúa, một cách thức trở nên môn đệ Đức Giêsu, hoặc một phương thức đặc biệt trong việc phục vụ Nước Trời. Đưa đến những Linh Đạo khác nhau của các Hội dòng

Tông huấn Vita Consecrata hướng dẫn về Linh đạo dòng : “các Dòng tu, qua Hiến pháp và luật lệ dòng, phải có những chỉ dẫn cho tu sĩ mình cách thức trở nên môn đệ của Chúa Kitô, dựa trên Đoàn sủng của mình” (VC 37).

Các tu sĩ Phanxicô được mời đi vào lối sống khó nghèo khiêm tốn riêng của đấng Sáng lập như một Linh đạo ; các nữ tu dòng Kín theo lối sống chiêm niệm ; các Nữ tu Thừa Sai Bác ái hiến thân cho những người nghèo nhất trong xã hội của Mẹ T Calcutta như một đường lối nên thánh riêng ….

Do nhấn mạnh ở mỗi đặc tính khác nhau của Đặc sủng mà có những dòng chiêm niệm, chủ ý hơn việc tìm kiếm ơn cứu độ bản thân; và những dòng hoạt động tông đồ, hướng đến phục vụ và tìm ơn cứu độ cho tha nhân nữa.

Thực tế là rất có thể ngay từ những buổi đầu lập dòng, các vị Sáng lập cũng chưa có một hệ thống Linh đạo rõ nét và hoàn chỉnh. Các ngài sống Đặc sủng của mình, truyền lại cho môn đệ, và bằng những giáo huấn, với thời gian dần dần đưa con cái mình đi vào đặc sủng. Từ đó trở thành một con đường, một linh đạo. Tuy nhiên, Linh đạo này cũng chưa hẳn hoàn tất.

-Linh đạo mỗi dòng tu phải được Giáo Hội công nhận qua việc phê chuẩn Hiến pháp dòng, tức là một sự công nhận Linh đạo này phù hợp giáo lý đức tin, và có thể giúp các Tu sĩ trong dòng khi thực hành, sẽ có thể được thánh hóa.

VC 93 : “Khi công nhận một hình thức sống thánh hiến hay một Hội dòng, Giáo hội công bố rằng trong đoàn sủng thiêng liêng và tông đồ đã hội đủ những điều kiện khách quan để đạt tới sự toàn hảo theo Tin Mừng cho mỗi người và cho cộng đoàn”

– Linh Đạo dòng có thể được thể hiện ngay trong Danh Hiệu của Hội dòng : Dòng Anh Em Hèn Mọn, Anh Em Thuyết Giáo, Dòng Thánh Thể, dòng Thừa sai bác ái, dòng Con Đức Mẹ Đi Viếng, dòng Chị em Con Đức Mẹ Mân Côi …. Những danh hiệu phần nào đã nói lên Linh đạo dòng đó

(Tuy vậy cũng không nhất thiết là như thế.

Tùy ý hướng và sự chọn lựa của Đấng Sáng Lập, Danh hiệu dòng có thể nói lên :

  • Hoặc là tên vị Thánh lập dòng, Thí dụ dòng Gioan Thiên Chúa, dòng thánh Clara…

– Hoặc nói lên Đặc sủng dòng như dòng Thánh Thể, dòng Đức Mẹ Chuộc kẻ làm tôi, dòng Tôi tớ Thánh Tâm…

– Hoặc nói lên Sứ vụ dòng, thí dụ dòng Thừa sai đức Tin; dòng Sư huynh các Trường Công Giáo (Lasan), dòng Đức Mẹ Chuộc kẻ làm tôi…

– Hơn nữa, giữa Đặc sủng, Linh Đạo và Sứ vụ dòng có tương quan chặt chẽ, yếu tố này dẫn đến hoặc hình thành nên yếu tố kia, đôi khi có thể có cùng ý nghĩa và nội dung. Vì thế Danh hiệu Dòng cũng có thể nói lên : vừa là Linh Đạo, vừa là Sứ vụ dòng v.v…

( « Mến Thánh Giá » có thể vừa là một Đặc sủng, vừa là một Linh Đạo ; Khó nghèo khiêm hạ có thể vừa là một đặc sủng, vừa là một linh đạo. « Cầu nguyện và lao động » có thể coi  vừa là Linh đạo, vừa là sứ vụ các các dòng Chiêm niệm)

-Linh đạo được diễn tả và triển khai trong Hiến pháp Hội dòng.

(vì trong Hiến Pháp xác định các yếu tố của Căn tính dòng, và nêu ra những luật lệ về thánh hóa đời sống, như các việc thiêng liêng đạo đức, đời sống cộng đoàn, việc giữ các lời khấn, cách thức thi hành việc tông đồ… Và để linh đạo này có thể được thực hiện cách hữu hiệu, Hiến pháp dòng phải đưa ra những đường lối huấn luyện, cũng như các cách tổ chức và quản trị trong dòng)

3/ Sứ vụ dòng

Cũng chính từ Đặc sủng đó, đưa đến Sứ vụ dòng. Sứ vụ dòng,  cũng được gọi là Mục đích riêng của dòng, hay việc Tông Đồ riêng của dòng, là đường hướng riêng biệt để phục vụ Nước Trời, do Đấng Sáng lập đã vạch ra.

Thí dụ việc rao giảng và bảo vệ đức tin là sứ vụ của dòng Anh Em Giảng Thuyết Đa Minh ; hoạt động tông đồ chuyên đào tạo Linh mục của dòng Xuân Bích ; Sứ vụ chuyên về giáo dục của dòng Lasan, sứ vụ chuyên coi sóc bệnh viện của dòng Thánh Gioan Thiên Chúa.  Và linh đạo chuyên cầu nguyện và chiêm niệm cũng là một sứ vụ của các dòng Kín…

 (Linh Đạo dòng Mến Thánh Giá và dòng  ĐaMinh sẽ khác hẳn của dòng Mân Côi, vì Đặc sủng của 2 dòng khác hẳn của dòng MC, hoàn cảnh ra đời khác với MC;

Nhưng Sứ vụ của 2 dòng cũng như của các dòng Địa phận tại VN lại giống với của chúng ta, vì sau thời kỳ cấm cách bách hại đạo, bối cảnh Giáo Hội VN có nhiều biến chuyển, dòng Mến Thánh Giá thay đổi cơ chế, trở thành tổ chức các Nhà Phước, đồng thời xuất hiện các Nhà Phước Đa Minh.

Trong địa phận Bùi Chu nhà, bối cảnh đó đã đưa tới Đặc sủng của Đức Cha Đôminicô-Maria, và đưa tới việc lập dòng Con Đức Mẹ Mân Côi, mà bản chất là sự cải tổ từ các Nhà Phước Đa Minh và MTG. Trong khi các nhà Phước MTG và ĐaMinh cũng được cải tổ. Từ đó có tình trạng Sứ Vụ của các dòng Địa phận VN giống nhau, vì cũng giống hoàn cảnh dòng MC chúng ta, hầu hết các dòng được cải tổ từ các các Nhà Phước MTG và ĐaMinh. Lý do vì có Đặc sủng gần giống nhau.)

4/ Căn tính dòng : có thể nói tóm tắt : Căn tính dòng là tổng hợp những đặc tính riêng biệt của một hội dòng, được xác định bởi  Đặc sủng, Linh Đạo, Sứ vụ đặc thù của Hội dòng đó, như một thứ Căn Cước. Nó tạo ra cho dòng một sắc thái, một chân tướng riêng.

II- ĐẶC SỦNG DÒNG MÂN CÔI

Đặc sủng Hội dòng Mân Côi gắn liền với Đặc sủng Đức Cha Tổ Phụ, vì thế chúng ta cần tìm hiểu về Đặc sủng của ngài

1/ Đặc sủng của Đức Cha Tổ Phụ :

Muốn tìm hiểu về Đặc sủng một Đấng Sáng lập dòng, việc thiết yếu là phải tìm về tiểu sử đời sống, hoàn cảnh sống, nhu cầu và hoàn cảnh đặc biệt của xã hội và giáo hội đương thời, đã thúc bách ngài tới việc lập dòng 

Bối cảnh làm nên Đặc sủng của Ngài :

Đặc sủng lập dòng của Đức Cha Tổ Phụ đã được Thiên Chúa chuẩn bị cho ngài từ lúc nằm nôi :

a/ Những Bước Chuẩn bị:

  • Thiên Chúa đã chuẩn bị từ xa cho ngài những điều kiện thiêng liêng, bằng thiên hướng đạo đức và tu trì.

Bản thân ngài đã được Thiên Chúa mời gọi và chuẩn bị từ xa những điều kiện thiêng liêng, ban cho ngài thiên hướng đạo đức và tu trì, 

Cho ngài có một đời sống đạo đức vững chắc, có lòng Mến Chúa Yêu Người sâu xa, nhiệt thành phụng sự Nhà Chúa và Nước Chúa không mệt mỏi, muốn tìm Vinh danh Chúa, mưu ích cho các linh hồn ; có lòng mộ mến quan tâm đến đời sống tu trì

–  Đọc tiểu sử ngài, chúng ta thấy rõ Đức Cha chúng ta từ nhỏ được Chúa phú bẩm những năng khiếu và trí thông minh vượt bực, những đức tính và nhân đức tự nhiên quý báu, có một đời sống đạo đức vững chắc, có lòng Mến Chúa Yêu Người sâu xa, nhiệt thành phụng sự Nhà Chúa và Nước Chúa không mệt mỏi, muốn tìm Vinh danh Chúa, mưu ích cho các linh hồn ; có lòng mộ mến quan tâm đến đời sống tu trì ngay khi còn làm giáo sư trong Chủng viện, và có kinh nghiệm phong phú về đời sống tu trì qua việc được trao trách nhiệm gầy dựng và đào tạo một dòng mới lập. Đó là những ân huệ đầu đời và là vườn ươm làm nên Đặc sủng của ngài sau này.

Chỉ nhìn vào những sách viết, những bài báo, tài liệu nghiên cứu của Đức Cha khi còn là giáo sư Tiểu chủng viện An Ninh, Huế, với khoảng gần 100 cuốn sách, rất nhiều bài viết trong các tạp chí, cũng đã thấy một phần nào nhiệt tình phục vụ Giáo Hội, muốn thăng tiến xã hội và giáo hội về mọi mặt. Ngài viết về hầu hết các đề tài: tôn giáo, văn hóa và xã hội, với nhiều bút hiệu khác nhau. Một số là những sách viết về đời sống tu trì, nam và nữ, về đời sống thiêng liêng, như việc cấm phòng, chầu Thánh Thể… (Xem thư mục sách của ngài trong phòng Văn Khố dòng, và những tài liệu in trong các sách Gia sản Dòng 2,3…= Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh tài năng phong phú của Đức cha, nhưng chúng ta tìm thấy tình muốn phục vụ mọi người, mọi giới, trong mọi lãnh vực )

b/ Tham dự Công đồng Đông Dương

Một sự kiện quan trọng có ảnh hưởng đến Đặc sủng Lập dòng là việc ngài được tham dự Công Đồng Đông Dương (năm 1934). Trong đó các Giám Mục Đông Dương đã bàn luận, đề nghị và có những chỉ thị cho việc canh tân, cải tổ đời sống đời sống tu trì bậc Nhà Phước tại các Địa phận

c/ Gánh vác trọng trách Giám Mục Giáo phận

 Làm Giám mục một Giáo phận truyền giáo, trong bối cảnh địa phận mới qua thời kỳ bách hại đạo, Địa phận mới được phân chia thành 2 giáo phận, Giáo phận có nhiều khó khăn trong việc truyền giáo, thiếu hụt nhân sự, tài chính. Con chiên ít được giáo dục về tôn giáo, về những kiến thức và việc thực hành sống đạo; Đời sống tu trì bị giới hạn, ngoài một số Tu sĩ dòng ngoại quốc đến phục vụ, trong địa phận chỉ có bậc Thầy Giảng và Nhà Phước. Các thiếu nữ muốn sống đời tu trì, có ít hay không có điều kiện ngoài việc gia nhập các Nhà Phước không có lời khấn theo luật Giáo hội.

(Đọc thêm tài liệu Về Nguồn về Đức Cha Tổ Phụ, và bài BỐI CẢNH LẬP DÒNG nhân kỷ niệm 70 lập dòng MC) 

Là Giám mục một Giáo phận truyền giáo :

nhiều khó khăn, thiếu thốn, bất cập về mọi mặt : trí thức, xã hội, thiêng liêng, tôn giáo…, cách riêng tình trạng đời sống tu trì.

Đặc biệt lời trước mời gọi của Công đồng Đông Dương, muốn các Giám Mục các Giáo phận đang có các Nhà Phước, cải tổ nên bậc dòng theo luật Giáo Hội.

Ngài đã  thành lập dòng Con Cái Đức Mẹ Mân Côi, để trước hết có nơi viện tu cho các tâm hồn muốn sống đời thánh hiến đi theo Chúa, “để chị em được tu thân theo lề lối dòng cho thật bởi giữ 3 lời khấn và giữ luật phép dòng này” (Hiến pháp cũ số 2) ; sau là qua các nữ tu, các tín hữu con cái Chúa trong các xứ đạo được củng cố đức tin, và những người nghèo khổ, cả các lương dân, đời sống mọi người được thăng tiến về mọi mặt, qua các công tác mục vụ, giáo dục, y tế, xã hội họ thực hiện trong địa phận.

Từ đó hình thành Đặc sủng của Đức Cha Tổ Phụ :

Là ơn thiêng liêng Thiên Chúa ban đặc biệt cho ngài có lòng Mến tha thiết, muốn làm Vinh Danh Thiên Chúa và cứu rỗi các linh hồn. Ngài hăng say hiến thân phụng sự Chúa và phục vụ mọi người trong những hoàn cảnh Chúa gửi đến trong đời LM. Và vào thời kỳ đặc biệt, với hoàn cảnh thuận lợi, ngài được gọi để lập dòng mới, mời gọi các chị em tiếp bước ngài, sống cho Vinh Danh Chúa và cứu rỗi các linh hồn, bằng con đường nên thánh riêng và với sứ vụ riêng của chị em Mân Côi.    

2/ Đặc sủng dòng Mân Côi

– Từ đặc sủng của Đức Cha Tổ Phụ, Đặc sủng dòng Mân Côi cũng là lời mời gọi chị em hiến dâng đời sống để “làm Vinh Danh Chúa”, thánh hóa bản thân, và lo việc cứu rỗi các linh hồn. Chị em muốn sống đời thánh hiến đi theo Chúa trong Linh đạo và sứ vụ Mân Côi, để bản thân được nên thánh thiện, và chị em sẵn sàng được sai đi, dấn thân trong các hoạt động tông đồ mà Đấng Sáng lập đã vạch ra.

– Vì được phát sinh từ hoàn cảnh đặc biệt là được cải tổ từ bậc nhà Phước, Đặc sủng dòng Mân Côi có một đặc tính là có tương quan gần gũi với đặc sủng bậc Nhà Phước tại Địa phận Bùi Chu thời đó.

Do đó sẽ đưa đến hệ quả là Linh đạo và Sứ vụ của Dòng cũng sẽ có tương quan gần gũi với linh đạo và sứ vụ bậc Nhà Phước

Nếu đọc cuốn Lề luật chị em Nhà Đức Chúa Trời do ngài viết năm 1940 cho các chị Nhà Phước thời đó, đối chiếu với cuốn Luật Phép Tạm Thời ngài xuất bản năm 1946, nhưng cũng được viết năm 1940, gửi kèm đơn xin phép Tòa Thánh lập dòng, chúng ta thấy có nhiều điểm tương đồng. Đời sống và luật lệ dòng nhiều điểm tương đồng với các dòng cũng được cải tổ từ bậc nhà Phước (điều đó giải thích tại sao các dòng địa phận của Giáo hội VN ngày nay, như các dòng Mến Thánh Giá, các dòng Đa Minh, là những dòng được cải tổ từ  bậc Nhà  Phước, có lối sống và việc tông đồ gần như giống nhau)

Tuy nhiên về vấn đề Linh Đạo dòng, đã có sự thay đổi quan trọng, so với Linh đạo của các Dòng Mến Thánh Giá và Đa Minh, kể từ khi ngài chọn Danh hiệu dòng là Dòng Chị em Con Đức Mẹ Mân Côi, thì Linh đạo dòng đã có những nét rất đặc thù, chúng ta sẽ khai triển dưới đây. Riêng về Sứ vụ, vì có thể nói phát sinh từ Đặc sủng và hoàn cảnh giống nhau từ bậc Nhà Phước, nên vẫn có nhiều điểm tương đồng. Chúng ta sẽ nói sau này

 III- LINH ĐẠO DÒNG MÂN CÔI

Linh đạo dòng Mân Côi được xây dựng trên 2 yếu tố :

  • Từ các giáo huấn phong phú quý giá của Đức Cha Tổ Phụ trong các tác phẩm và bút tích ngài soạn thảo, đặc biệt những khoản Hiến pháp xác định căn tính của dòng;
  • Và trên linh đạo kinh Mân Côi phát xuất từ Danh Hiệu dòng.

(Danh hiệu được đấng Sáng lập đặt cho Hội Dòng cũng đã bộc lộ ý hướng của ngài về Linh đạo dòng

Nhưng như đã có lần nói ở trên, có nhiều vị Sáng lập đã không có một linh đạo từ đầu cho các con cái mình, mà qua những giáo huấn, dậy dỗ, ngài xây dựng dần dần nên một Linh Đạo cho Hội dòng.

Đối với dòng chúng ta, ngay từ đầu Đức Cha TP đã chưa có ý niệm rõ rệt về Linh đạo dòng, được bộc lộ trong Danh hiệu dòng. Vì từ ban đầu, ngài chưa chọn lựa dứt khoát Tên Dòng :hoặc là dòng Con Đức Mẹ Mân Côi, hoặc là dòng Đức Me Hằng Cứu giúp. Vì thế trong cuốn Hiến Pháp tạm thời, không có khoản xác định Danh hiệu dòng. Như thế cũng chưa hình thành một linh đạo cho dòng.

Phải chờ đến khi Tòa Thánh ban phép lập dòng, đề nghị ngài chọn 1 trong 2 tên dòng. Dịp đó, ngài quyết định chọn Danh hiệu dòng là DÒNG CHỊ EM CON ĐỨC MẸ MÂN CÔI. Ngay sau đó, chỉ trong thời gian ngắn, ngài liền soạn thảo các sách viết riêng cho dòng, phác họa những nét căn bản về Căn tính dòng).

Những yếu tố căn bản trong Căn tính dòng là :

– Là một hội dòng có tôn chỉ sống đức ái hoàn hảo bằng tình yêu tối thượng đối với Thiên Chúađức ái huynh đệ với tha nhân (Hiến pháp tạm thời số 1)

– Là một Hội dòng mang thánh hiệu và có lòng sùng kính riêng đối với Mẹ Maria Mân Côi (số 1 Luật phép dòng con cái Đức Bà Mân Côi BC)

–  Với lòng sùng mộ việc đọc kinh và sống các mầu nhiệm ơn Cứu Độ theo kinh Mân Côi (Nhiệm vụ Bà Tập đoạn II số 6)

–  Là một Hội dòng có mục đích riêng là hiến thân cho việc tông đồ truyền giáo (Số 4 Luật phép dòng- Mục đích tùy của dòng)

Từ đó hình thành Linh đạo Dòng, có thể đươc diễn giải như sau:

Trong tinh thần đức ái hoàn hảo “kính Chúa ái nhân”, đời sống chị em là một hành trình cứu độ, qua việc chiêm ngắm và sống các mầu nhiệm ơn Cứu độ trong cuộc sống thánh hiến của mình. Và dưới sự dẫn dắt của Mẹ Maria Mân Côi là đấng bảo trợ và gương mẫu, sứ mệnh của chị em là đem ơn cứu độ đã nhận lãnh đến cho mọi người, qua sứ vụ tông đồ truyền giáo của dòng.

Linh đạo dòngnhững đặc tính :

1/ Được xây dựng trên nền tảng Đức Ái Phúc âm: mến Chúa yêu người

2/ Có trọng tâm là việc đọc kinh Mân Côi, và sống các mầu nhiệm cứu độ của kinh Mân Côi như một hành trình cứu độ

3/ Linh đạo gắn liền với lòng sùng kính Mẹ Maria

4/ Là một hành trình truyền giáo, theo đặc sủng của Đức Cha Tổ Phụ

KHAI TRIỂN LINH ĐẠO

1/ MỘT LINH ĐẠO ĐẶT NỀN TẢNG TRÊN ĐỨC ÁI PHÚC ÂM

Theo các bút tích của Đức Cha Tổ Phụ, tinh thần sống của chị em Mân Côi là thi hành đức ái trọn hảo của Phúc Âm, bằng việc “kính Chúa yêu người” :

HP Số 3 : Về lòng “Kính Chúa” :

 “Mục đích chính cũng là mục đích chung dòng, là cho Danh Cha cả sáng, cho Đức Mẹ hiển vinh, và cho các nữ trinh được nên thánh thiện; không những các nữ trinh ở ngoài đời, lại các chị em ở các nhà Phước chưa có lời khấn dòng, thì cũng được vào để tu thân theo lề lối nhà dòng cho thật, bởi giữ ba lời khấn và giữ luật phép dòng này”[1].

HP Số 4 : Về đức “Ái nhân” :

”Mục đích tùy, cũng là mục đích riêng dòng, là để giúp việc truyền giáo, bằng sự giáo huấn, đào luyện các trẻ ở các trường nữ trong các xứ, các họ; bằng sự xem sóc lo lắng cho các kẻ liệt ở các nhà thương, hay là các trẻ mồ côi ở các nhà dục anh; hoặc việc gì khác hữu ích cho địa phận tuỳ ý bề trên xét.” [2]

Trong sách “Nhiệm Vụ Bà Tập” :

– Đoạn II, số 9 : “ Bà phải dạy các chị về tinh thần dòng là tinh thần bác ái…”

Số 10 : “Bà phải tập cho học trò mình thực hành…những nhân đức riêng của các chị em dòng Bác ái Con Đức Mẹ Mân Côi…”

Số 18 : “Bà hãy chú ý nhất là làm cho các chị phục rằng phải làm hết mọi sự theo tinh thần đức tin, và đức bác ái là mục đích riêng của dòng mình..”

  • Thực hành đức “kính Chúa”

Đức “Kính Chúa của chị em Mân Côi được thể hiện bằng việc sống tinh thần đức tin, đức cậy và đức mến, bằng đời sống cầu nguyện và tham dự các bí tích, và bằng đời sống “bề trong” sâu xa với Chúa :

 Về đức tin, ngài dậy : “Sống tinh thần đức Tin giúp chúng ta “đi đâu, ở đâu, ta cũng hằng nhớ Chúa ở trước mặt. Ta vào nhà nguyện liền nhắc trí nhớ Chúa ngự trong nhà chầu mà bái gối cách cung kính, sốt sắng, ấy là ta hành động theo đức tin. Ta ở đâu cũng giữ nết na, dù không ai thấy ta cũng bảo mình có Chúa thấy, nên ta không hề liều mình ăn ở cách nào mất nết, ấy là ở theo đức tin…” [3]

– Cần phải sống đức Cậy : “Vậy đức cậy thật là một đức cần thiết cho mọi người, mà cách riêng cho kẻ đi tu…”

Về đức Mến, “Chị em hãy phải năng giục lòng yêu mến Chúa, và xin Chúa đốt lửa kính mến trong lòng ta, năng xin Chúa ban thêm đức ấy, để càng ngày càng thêm mến Chúa…, năng dùng những lời nguyện tắt mà cầu xin sự ấy” [4]

Đức Cha đặc biệt nhấn mạnh 2 điều quan trọng :

– Phải đặt ưu tiên đời sống thiêng liêng và cầu nguyện lên hàng đầu, với các việc đạo đức trong ngày, trong tuần, trong tháng và trong cả năm :

“… Vậy cái căn bản cốt yếu của tất cả đời sống chị em, và cái quy định hết mọi việc chị em làm, phải luôn luôn đặt các việc thiêng liêng lên hàng thứ nhất…”

“Nếu người đời còn phải làm việc thiêng liêng huống nữa là kẻ đã dâng mình làm tôi Chúa trong các chốn viện tu thì không làm việc thiêng liêng sao được? Bởi đó cho nên bất luận nhà dòng nào cũng phải lấy việc thiêng liêng làm việc trước tiên trong các việc phải làm từ sáng đến tối.” [5]

“Sống sự sống bề trong” thâm sâu đối với Chúa:

“… hãy tập cách sống bề trong, là đi đâu, ở đâu, làm việc gì, cũng hằng nhớ Chúa đi với mình, ở với mình, làm với mình. Như thế, hễ sự gì trái con mắt Chúa, thì mình không có thể cả lòng làm. [6]

  • Thực hành đức “Ái nhân”

Với 3 chiếu kích :

a –Đức ái trong cộng đoàn

Những thực hành cụ thể :

“Chị em hằng phải hết sức bao bọc đức yêu nhau, sẵn lòng vui mặt giúp đỡ nhau; mà nhất là phải làm gương sáng cho nhau trong việc đi đàng nhân đức và giữ luật phép nhà, ấy là giúp nhau về việc linh hồn vậy.”[7]

“… bà bề trên trong nhà như cha mẹ hằng xem sóc cho ta trăm việc hồn xác như cha mẹ ta vậy; và chị em trong nhà như một gia đình, chung cùng nhau trong hết mọi việc: hằng đọc kinh nguyện ngắm với nhau, ăn uống, truyện trò với nhau, học hành với nhau, hằng chia vui sẻ buồn cùng nhau.[8]

Tuy nhiên, “Ta vào ở cùng nhau một nhà, ăn chung với nhau một bàn… chưa chắc là hợp nhất; phải có cả tinh thần bề trong, nhận nhau như con một nhà, vì hết thảy là con cái Đức Mẹ Mân Côi.”[9]

-Phải có lòng yêu mến nhà dòng của mình:

“…bà phải khuyến khích chị em có lòng cung kính, mến yêu và tận tụy với dòng mình như con thảo.” [10]

– Hằng ngày cầu nguyện cho nhau

“Mỗi bữa sáng dốc lòng: ngày hôm nay sẽ làm một ít việc về đức yêu người, đoạn đọc một kinh Lạy Cha, một kinh Kính Mừng cầu nguyện cho chị em tất cả.[11]

… xin Chúa ban ơn giáng phúc cho con cùng cho cả nhà dòng chúng con, cho ai nấy được làm việc bổn phận cho sáng danh Chúa, và cho linh hồn người ta được cứu rỗi.” [12]

– Phải biết Kính trọng nhau

“ Con hãy có lòng kính hết các chị em con. Các chị em con  đều là những linh hồn Chúa yêu thương riêng, và kén chọn trong muôn vàn kẻ khác cũng như con, và làm bạn chí thiết của Chúa Giêsu. Dầu có mang tính hư nết xấu thì Chúa cũng gọi làm thánh trên thiên đàng như con.” [13]

– Phải Vui vẻ giúp đỡ nhau

“Tinh thần đức yêu người cũng dạy ta  sẵn sàng giúp đỡ chị em, đừng tìm nhẹ lánh nặng hay là phân bì phân lê hoặc nài hà kẻ khác. Càng làm được nhiều việc đỡ cho chị em, càng lấy làm sung sướng.” [14]

– Phải tập tính tình hoà nhã, nhịn nhục, khiêm tốn

“Phải tập tính sửa nết làm sao cho an vui hòa nhã luôn, làm việc với ai thì nấy cũng thích tính mình, làm việc với ai cũng không gì ái ngại.” [15]

“Chớ hề nói, làm điều gì cực lòng chị em. Rủi sơ ý nhỡ lời mà làm cho ai lấy làm khó chịu thì hãy xin lỗi ngay.”[16]

– Phải tha thứ cho nhau

 “Trước hết, đối với chị em trong nhà, đã gọi nhau rằng chị rằng em, thì hãy yêu nhau xứng chị xứng em, vui vẻ cùng nhau, hoà nhã với nhau, rủi nhỡ miệng, nhỡ tay làm mất lòng nhau, thì dong thứ cho nhau tức thì.” [17]

+ Đối với các chị em đã qua đời

Đức cha dành chương XII sách Luật phép dòng để nhắc nhở chị em về những bổn phận đối với những chị đau yếu và khi qua đời[18]

b- Đức ái đối với tha nhân

– Phải Tôn trọng, cảm thông đối với mọi người; đối xử công bằng và nhân hậu, nhất là với những người hèn kém: 

Đối với tôi tớ, người nhà hay người ngoài, đều phải yêu thương thật tình…” [19]

“Đối với kẻ khó khăn, người bệnh tật, chị em sẽ năng gặp dịp thi hành đức thương yêu…” [20]

Cầu nguyện cho mọi người, đặc biệt là các linh hồn và các linh hồn mồ côi.

“…vậy sau khi đã làm việc dâng mình như trước này đoạn, thì cầu nguyện, cầu xin ơn này ơn khác cho cha mẹ, bà con, cho nhà dòng, cho bề trên, cho chị em, cho hội thánh, cho địa phận, cho đức giám mục, cùng hàng linh mục, cho các nhà tràng, các nhà Phước, cho cả Nhà Đức Chúa Trời, cho tổ quốc, cho dân an nước thịnh… Sau nữa cũng phải cầu nguyện cho những kẻ đã qua đời, nhất là cho những kẻ thuộc về ta, và những kẻ làm ơn cho ta hay cho nhà dòng v.v… và cũng cầu cho những linh hồn mồ côi không ai nhớ đến…” [21]

– Dấn thân phục vụ mọi người qua sứ vụ tông đồ truyền giáo

 2- MỘT LINH ĐẠO CÓ TRỌNG TÂM LÀ SỐNG CÁC MẦU NHIỆM CỨU ĐỘ

Như đã nói ở trên, Tên gọi DÒNG CHỊ EM CON ĐỨC MẸ MÂN CÔI cũng đã nói lên phần nào linh đạo, mà ai đọc thấy tên Dòng cũng nhận ra, đó là linh đạo sùng kính Mẹ Maria và sùng mộ đối với kinh Mân Côi.

Linh đạo Mân Côi cũng được đức cha Tổ Phụ mô tả là một hành trình bước theo Đức Kitô, sống và thực hành các mầu nhiệm cuộc đời Chúa, là các mầu nhiệm VUI, THƯƠNG VÀ MỪNG và cả mầu nhiệm Sự Sáng của Kinh Mân Côi

Khi đọc kinh Mân Côi, chúng ta suy gẫm các mầu nhiệm Nhập Thể, Cứu Chuộc và Phục sinh của Chúa Giêsu, với các biến cố cuộc đời Chúa và Mẹ Maria : Truyền Tin, Thăm Viếng, Giáng Sinh, Dâng Con, Hấp hối, đánh dòn, Tử Nạn, và Phục sinh, Lên Trời, Hiện Xuống, Mẹ hưởng Nước Trời…., những biến cố đem lại ơn Cứu độ cho nhân loại. Sau mỗi mầu nhiệm suy gẫm là chúng ta cầu xin được sống các biến cố và bước theo các nhân đức của Chúa và Đức Mẹ. Đó chính là một hành trình cứu độ, để chúng ta được hưởng ơn Cứu độ cho bản thân, và để mang ơn cứu độ đến cho mọi người.

Hành trình cứu độ Mân Côi được thực hiện qua việc thực hành các Lời khuyên Phúc Âm, thực thi đức ái tinh thần dòng, nên đồng hình đồng dạng với Chúa Giêsu trong việc hoán cải và thực hành nhân đức, qua những hy sinh từ bỏ, khổ chế, trong việc tuân giữ kỷ luật dòng, và trung thành trong các việc bổn phận hằng ngày và trong sứ vụ tông đồ,

Hành trình được bước đi với những niềm vui, nỗi khổ, niềm hy vọng và những biến cố trong cuộc sống, của mầu nhiệm VUI, THƯƠNG, MỪNG, SÁNG của Chúa Giêsu và Mẹ Maria.. Đó là chị em đang biến cuộc đời mình thành một hành trình cứu độ.

“Chị em hân hạnh làm con cái Đức Mẹ Mân Côi, thì hãy lo cho được sùng kính chí thiết, cho xứng đáng làm con cái Đức Mẹ Mân Côi : vừa trắng, vừa đỏ, vừa hồng, đầy sự vui, sự thương và sự mừng như Đức Mẹ…” [22]

“…. Khi lần hạt Mân Côi thì hãy bắt chước Đức Mẹ mà ở khiêm nhường, biết yêu người, ở khó khăn và vâng lời chịu luỵ, và gìn giữ ơn nghĩa cùng Chuá luôn… khi ngắm sự vui. Hãy soi gương Đức Chúa Giêsu là con Đức Mẹ mà ăn năn khóc lóc vì tội, chịu khó cho bằng lòng, chịu xỉ nhục cho vui theo chân Chúa, hãm tính xác thịt luôn như khi ngắm năm sự thương. Như thế Đức Mẹ phù hộ cho ta hằng được sống về phần linh hồn, hằng được ái mộ những sự trên trời, hằng được đầy dẫy ơn Đức Chúa Thánh Thần, sau hết được chết lành trong tay Đức Mẹ, như ta ngắm trong năm sự mừng.” [23]

3- MỘT LINH ĐẠO VỚI LÒNG SÙNG KÍNH MẸ MARIA MÂN CÔI

Sự sùng kính riêng của dòng là tôn sùng yêu mến Mẹ Maria Mân Côi :

«  Kẻ ở nhà dòng phải dựa vào Đức Mẹ, cho nên sự tôn kính Đức Mẹ cũng là tôn chỉ nhà dòng. Vì thế kẻ vào nhà dòng lấy làm hân hạnh mà nhận tên là con cái Đức Bà »[24]

Lòng sùng kính được thể hiện bằng :

  • Sống theo gương nhân đức và đời sống của Đức Mẹ trong mầu nhiệm Cứu Độ

Lòng sùng kính đích thực đòi chị em noi gương đời sống của Mẹ, một đời sống kết hợp chặt chẽ với cuộc đời của Con mình : từ biến cố truyền tin, thăm viếng, hạ sinh Ngôi Lời nhập thể, đến hành trình dẫn đến chân Thập Giá, chờ ngày được cùng phục sinh với Chúa và hưởng hạnh phúc với Mẹ trên Nước Chúa

 “… Khi lần hạt Mân Côi thì hãy bắt chước Đức Mẹ mà ở khiêm nhường, biết yêu người, ở khó khăn và vâng lời chịu luỵ, và gìn giữ ơn nghĩa cùng Chuá luôn… khi ngắm sự vui. Hãy soi gương Đức Chúa Giêsu là con Đức Mẹ mà ăn năn khóc lóc vì tội, chịu khó cho bằng lòng, chịu xỉ nhục cho vui theo chân Chúa, hãm tính xác thịt luôn như khi ngắm năm sự thương. Như thế Đức Mẹ phù hộ cho ta hằng được sống về phần linh hồn, hằng được ái mộ những sự trên trời, hằng được đầy dẫy ơn Đức Chúa Thánh Thần, sau hết được chết lành trong tay Đức Mẹ, như ta ngắm trong năm sự mừng.” [25]

  • Phó dâng đời sống cho Mẹ, và cậy nhờ Mẹ Maria trong hết mọi việc

Chị em sống tinh thần con thảo với Mẹ Maria, luôn cầu xin Mẹ giúp đỡ, phó thác đời sống cho Mẹ, và nhờ Mẹ dẫn đến Chúa Giêsu :

“Hãy dâng linh hồn và xác cho Đức Mẹ, dâng các việc sẽ làm, các sự khó sẽ gặp trong ngày hôm nay, mà chịu vì lòng mến Chúa cho sáng danh Chúa.” [26]

  • Đọc kinh Mân Côi kính Mẹ

Lòng sùng kính riêng của chị em đối với Mẹ Maria được thực hiện đặc biệt bằng việc đọc kinh Mân Côi. Đức Cha chỉ dẫn cho Bà Tập  :

“Vì là dòng Đức Mẹ Mân Côi, nên phải dậy cho chị em có lòng tôn sùng Đức Mẹ cách sốt sắng, biết lần hạt và suy ngắm những sự mầu nhiệm phép Rất thánh Mân Côi cách ý tứ thâm trầm…” [27]

4/ MỘT LINH ĐẠO LÀ HÀNH TRÌNH TRUYỀN GIÁO

Được thành lập trong bối cảnh một giáo hội truyền giáo, với những nhu cầu bao la của một địa phận truyền giáo, và do Đấng Sáng lập có tinh thần truyền giáo sâu mạnh như đức giám mục Đôminicô Maria chúng ta, Linh đạo của dòng cũng là một hành trình truyền giáo.

  1) Hiến thân cho sứ vụ tông đồ

Chị em hiến thân cộng tác vào chương trình cứu độ của Chúa Kitô, bằng việc rao giảng Tin Mừng và củng cố đức tin cho mọi người để đem ơn cứu độ đến cho mọi người.

“Chị em phải có lòng hăng hái sẵn sàng, chẳng nề chịu khó mà làm những việc đức giám mục bản quyền sẽ yêu cầu chị em làm.” [28]

  2) Thi hành sứ vụ với hồn tông đồ

Hành trình ấy được thực hiện không những bằng việc dấn thân trong các công việc tông đồ, nhưng nhất là với nhiệt tình tông đồ đến mức có thể chấp nhận mọi gian khó vì các linh hồn :

“Lại vì lòng thương yêu người ta về phần linh hồn và phần xác, nên kẻ vào dòng hằng sẵn lòng làm hết mọi việc, và chịu mọi sự khó về nhân đức ấy.”[29]

Lúc nào trong tâm tư chị em cũng luôn bị thúc bách bởi lý tưởng “sống cho vinh danh Chúa, hiển danh Mẹ Maria và phần rỗi các linh hồn”

“…xin Chúa ban ơn giáng phúc cho con, cùng cho cả nhà dòng chúng con, cho ai nấy được làm việc bổn phận cho sáng danh Chúa, và cho linh hồn người ta được cứu rỗi.” [30]

IV.  SỨ VỤ DÒNG MÂN CÔI

Đức Cha Tổ Phụ gọi đó là mục đích riêng của dòng :

Chị em hiến thân cho việc tông đồ truyền giáo, qua việc loan báo Tin Mừng và giáo dục đức tin, để đem ơn cứu độ của Chúa đến cho mọi người. Chị em dấn thân phục vụ những người nghèo khổ bệnh tật, qua các hoạt động giáo dục, y tế, từ thiện, xã hội, và tông đồ giáo xứ, một sứ vụ có tính đa dạng, đòi hỏi nơi chị em tinh thần quảng đại dấn thân.

 (Có một vài chị em than phiền về tính « đa dạng » của sứ vụ dòng, và mong muốn dòng chỉ chuyên về một hoạt động nào đó, như chỉ chuyên về giáo dục, hoặc chỉ lo y tế xã hội…, như các dòng khác, như Nữ tử Bác ái chuyên về y tế xã hội,  Dòng Phaolô Thiện Bản chuyên về  thiện bản

Lý do đã đề cập ở trên : Đặc sủng và sứ vụ dòng Mân Côi tiếp nối đặc sủng của Đức Cha Tổ Phụ, ngài là một Chủ Chăn nhiệt thành, có ưu tư thăng tiến và phục vụ mọi thành phần trong địa phận, về mọi lãnh vực, không giới hạn vào lãnh vực chuyên biệt nào.

NHỮNG GIÁO HUẤN CỦA ĐC TỔ PHỤ VỀ SỨ VỤ DÒNG

Đức cha đã minh định trong Hiến pháp ngài soạn :

”Mục đích tuỳ, cũng là mục đích riêng dòng, là để giúp việc truyền giáo, bằng sự giáo huấn, đào luyện các trẻ ở các trường nữ trong các xứ, các họ; bằng sự xem sóc lo lắng cho các kẻ liệt ở các nhà thương, hay là các trẻ mồ côi.”[31]

: “Mục đích riêng dòng Con Đức Mẹ Mân Côi trước hết là sự dậy học ở các trường nữ trong các xứ các họ. Vậy chị em muốn làm việc ấy cho hẳn hoi để làm sáng danh sự đạo và bổ ích cho học trò, thì không những phải học hành cho thông thạo các khoa học mình phải dậy, còn phải biết cách dậy và cư xử với học trò.”[32]

Theo ý hướng nguyên thủy của Đức Cha Tổ Phụ, sứ vụ dòng Mân Côi có những đặc tính sau đây:

  1. a) Đối tượng ưu tiên là những người nghèo khổ

Ý hướng này của Đức Cha Tổ Phụ được xác định rất rõ trong lời dặn các « Bà tập » :

Bà hãy làm cho các chị biết trọng và mến ơn thánh kêu gọi mình, dậy cho các chị hiểu cái sứ mệnh dậy dỗ các trẻ con bất cứ giầu nghèo, mà càng con nhà nghèo càng đáng ta thương mà dậy dỗ, và giúp đỡ người ốm đau tàng tật trong các bệnh viện, nuôi nấng những kẻ mồ côi cô độc là một sứ mệnh rất tốt đẹp. Chúa sẽ dành phần thưởng rất quý trọng cho những kẻ hy sinh làm việc ấy là thể nào!”[33]

  1. b) Thao thức mang ơn cứu độ đến cho lương dân

Ngài quan tâm rất nhiều đến việc rao giảng Tin Mừng cho lương dân:

“Dậy đạo mới ở các nhà giáo cũng là một mục đích của nhà dòng.”[34]

“Những chị em bề trên bổ đi xem sóc nhà thương hoặc nhà dục anh…, phải tìm dịp mà nói đến sự đạo cho người liệt ngoại giáo; đến giờ lâm chung liệu sao cho họ được rửa tội; trẻ con bên lương đưa vào nhà thương cũng thế, nếu không trông sống thì rửa tội cho nó. [35]

“Khi nghe nhà nào có người ốm nặng, nên liệu thế làm ơn, cho họ thuốc men mà khuyên giở lại, và dậy họ những sự cần kíp; rồi như thấy họ nguy, thì rửa tội cho họ. [36]

  1. c) Giáo dục là sứ vụ chính trong việc tông đồ truyền giáo

Trong cuốn Thói lệ, Lễ phép nhà dòng Con Cái Đức Bà Mân Côi Bùi Chu, Đức Cha viết :

“Mục đích riêng dòng Con Cái Đức Bà Mân Côi, trước hết là sự dậy học ở các trường nữ trong các xứ, các họ.”[37]

Vì mục đích nhà dòng đối vuối người ta là dậy dỗ các trẻ và bổn đạo mới, cho nên từ ngày chị em dâng mình vào nhà dòng, thì phải lấy sự học tập làm điều cần kíp”[38]

Các lãnh vực Giáo dục:

Chị em thực thi sứ mệnh giáo dục trong nhiều lãnh vực : đức tin, văn hoá, nhân bản, nghề nghiệp… tại các xứ đạo, nhà trường cũng như các môi trường xã hội khác.

”Trong những trường chị em coi, thì phải lấy sự dậy giáo lý và luân lý làm nền tảng. Bởi đó trong chương trình dậy văn chương chữ nghĩa, thì mỗi ngày phải có nửa giờ dậy đạo lý. Lại mỗi khi vào lớp, sau khi đọc kinh rồi, thì phải dậy qua năm ba phút về giáo lý hay là luân lý. [39]

“Các chị có phép dậy trẻ nam bé cho đến 12 tuổi là cùng. Chính phận sự là dậy trẻ nữ, và xem sóc trông nom các đoàn Nghĩa binh, Trung binh nữ, và các Hội khấn nữ.”[40]

Các chị không những dậy học, lại cũng tập tành nghề nghiệp cho các trẻ em nghèo khó, như  nghề ren, nghề thêu.[41]

  1. d) Dấn thân trong lãnh vực tông đồ từ thiện và xã hội

Chị em cũng dấn thân trong những nhu cầu khác của người nghèo khổ đau bệnh trong xã hội, và theo thúc đẩy của Thánh Linh qua lời mời gọi của các bề trên.

“Chị em cũng có thể giúp các nhà thương hay là nhà dục anh trong địa phận”[42]

“Những chị em bề trên bổ đi xem sóc nhà thương hoặc nhà dục anh… phải tìm dịp mà nói đến sự đạo cho người liệt ngoại giáo; đến giờ lâm chung liệu sao cho họ được rửa tội; trẻ con bên lương đưa vào nhà thương cũng thế, nếu không trông sống thì rửa tội cho nó” [43]

Theo đức cha Tổ Phụ, mỗi sự hiện diện của chị em là một sứ vụ, mỗi hoạt động, mỗi bổn phận chị em thi hành trong đời sống ơn gọi Mân Côi, thì cũng phải được thực hiện với sứ mệnh là đem ơn cứu độ đến cho mọi người.

 V – CHỊ EM MÂN CÔI HÔM NAY SỐNG LINH ĐẠO VÀ THI HÀNH SỨ VỤ DÒNG

Thời gian 70 năm qua, các thế hệ tiên khởi, các Bà các chị đi trước chúng ta đã gìn giữ, đào sâu và trung thành với những yếu tố căn bản đời tu Mân Côi, để lại cho chúng ta một gia sản tinh thần phong phú.

Thế hệ chúng ta ngày hôm nay, cũng có bổn phận và trách nhiệm tiếp tục làm cho gia sản đó ngày thêm phong phú hơn nữa, với ý thức “mình còn phải truyền lại cho các thế hệ sau của dòng”[44], như Văn kiện Mutuae relations nhắc nhở.

Văn kiện cũng khuyến cáo:

“Đặc tính đoàn sủng riêng của mỗi tu hội đòi hỏi Đấng Sáng lập cũng như các môn đệ phải luôn luôn kiểm chứng xem mình có luôn luôn trung thành với Chúa, có vâng nghe Thánh Thần của Người, có sáng suốt quan tâm đến hoàn cảnh và thời điểm, có muốn đi vào lòng Giáo hội, có sẵn sàng tùng phục hàng giáo phẩm, có gan dạ trong những sáng kiến, có kiên trì trong việc hiến dâng, có khiêm nhường để chịu đựng những nghịch cảnh không?…»

Các cuộc canh tân thích nghi dòng trải qua lịch sử 70 năm, là những nỗ lực canh tân và thích nghi, đưa chị em trở về nguồn, trở về với ý hướng ban đầu của Đấng Sáng lập, cũng như với gia sản thiêng liêng được gầy dựng tiếp theo. Để rồi từ đó, Hội dòng có được hướng đi và nhiệt tình mới trong việc sống đời thánh hiến và sứ vụ, phù hợp với những hoàn cảnh và đòi hỏi của thời đại.

Hiến luật canh tân của dòng là bản hiến chương xác định lại những yếu tố cốt yếu của đời tu Mân Côi, và vạch ra cho chị em lối sống người nữ tu Mân Côi trong lòng giáo hội hôm nay.

Lối sống đó có :

1/ Mục đích chính

Là làm vinh danh Thiên Chúa, hiển danh Mẹ Maria, thánh hóa bản thân và cứu rỗi các linh hồn (theo HL 2.2)  

2/ “Tinh thần sống là tinh thần đức ái Phúc âm..(HL 3.2)

  • Với lòng « kính Chúa… » 

 « Bước vào đời sống thánh hiến, chị em được mời gọi sống thân tình với Chúa hơn, đưa đến một nhu cầu tìm kiếm, tôn thờ và yêu mến Thiên Chúa trước hết và trên hết mọi sự, bằng đời sống phụng vụ và bí tích (HL 15.1)

  • Thực thi đức ái cộng đoàn với chị em :

(HL 30.2) : « Với tình yêu thương, lòng biết ơn và sự tha thứ, mỗi chị em sống gắn bó với cộng đoàn, đón nhận nhau như hồng ân Thiên Chúa, giúp nhau thanh luyện và tích cực xây dựng tình hiệp thông trong cộng đoàn. Chị em luôn nhớ cầu nguyện cho nhau, nhất là những khi gặp khó khăn thử thách..

  • Thực thi đức ái phổ quát với mọi người:

HL 33.1 : «Đức ái là động lực và là sức mạnh đời hiến dâng và phục vụ của chị em Mân Côi. Trong mọi giao tiếp, chị em phải chiếu tỏa khuôn mặt nhân hậu của Chúa Giêsu cứu thế cho mọi người. Qua thái độ kính trọng, quan tâm và ân cần, mọi người sẽ nhận ra được tình yêu của Thiên Chúa dành cho họ ».

3/ Sứ mạng

HL 2.3: “là hiến thân cho việc tông đồ truyền giáo của Giáo hội bằng việc rao giảng Tin Mừng và giáo dục đức tin, đặc biệt cho người nghèo khổ, trong các lãnh vực giáo dục, y tế, từ thiện, xã hội, và mục vụ tông đồ”

Phương tiện để thực thi sứ mệnh là

  • Chứng tá đời sống và những hy sinh trong trong sứ vụ

HL 40.2. Chị em thực thi sứ mạng tông đồ bằng đời sống chứng tá qua việc sống đời thánh hiến cách trung thành vui tươi, qua việc thực thi đức ái trong cộng đoàn, qua các việc lành và gương sáng của chị em; bằng lời rao giảng, giáo huấn trong các môi trường chị em phục vụ; bằng lời cầu nguyện cũng như những hy sinh âm thầm trong đời sống.

HL 41.2b : «Ngoài ra, chị em cũng cần rèn luyện cho mình những đức tính phù hợp với người tông đồ : nhẫn nại, nhân từ, độ lượng, khả năng đối thoại; đồng thời biết tự học hỏi, có tinh thần cầu tiến để làm giàu kiến thức và cải tiến phương pháp làm việc cho hữu hiệu.

  • Và với những ơn trợ giúp thiêng liêng và siêu nhiên cần thiết :

HL 41.2. :«Chị em luôn xác tín rằng việc tông đồ có hiệu quả trước hết nhờ tác động của Chúa Thánh Thần, nhờ những hy sinh dấn thân trong bổn phận, và tùy mức độ chị em gắn bó với Chúa trong cầu nguyện, nhất là chiêm ngưỡng tình yêu tự hiến của Chúa Giêsu nơi bí tích Thánh Thể là nguồn mạch đời hiến dâng và phục vụ của chị em ».

Chọn bước vào Linh đạo dòng CHỊ EM CON ĐỨC MẸ MÂN CÔI,

 « Chị em Mân Côi được mời gọi cùng với Mẹ Maria bước theo Chúa Cứu Thế trong hành trình cứu độ, bằng việc chiêm ngắm và sống các mầu nhiệm cuộc đời Người : nhập thể, rao giảng Tin mừng, khổ nạn và phục sinh trong chính cuộc sống của mình. Chị em mang ơn cứu độ đến cho mọi người bằng đời sống truyền giáo theo sứ mạng của Dòng (HL 4.1):

Chị em chuyên cần suy niệm và đọc kinh Mân Côi, để cùng với Mẹ Maria chiêm ngưỡng Chúa Giêsu và từng bước dõi theo dấu chân Người trong hành trình cứu độ, giúp chị em ngày càng nên giống Chúa Giêsu hơn. Chị em tập thói quen lần hạt khi đi đường, trên xe và những lúc rảnh rỗi. Ước gì chị em được tắt hơi thở khi miệng đọc kinh Kính Mừng Mẹ. (HL 26.2.)

Linh đạo Kinh Mân Côi với các mầu nhiệm cứu độ Nhập thể, Rao Giảng, Cứu Chuộc và Phục sinh của Đức Giêsu Kitô thì vô cùng phong phú. Trong thực hành, đi theo linh đạo chung của hội dòng, mỗi chị em Mân Côi chọn đào sâu và sống một mầu nhiệm nào trong các mầu nhiệm kinh Mân Côi, như linh đạo riêng của mình ; và tìm ra một phương cách riêng của mình trong việc cùng với hội dòng, đem ơn cứu độ đến cho mọi người.

Chúng ta tạm kết thúc phần học hỏi về Căn tính của dòng : Đặc sủng dòng, Linh Đạo dòng, và Sứ vụ dòng ở đây,

Để mỗi chị em chúng ta đi tiếp con đường của mình, là : “Với tinh thần đức ái trọn hảo, chị em Mân Côi cùng Mẹ Maria sống mầu nhiệm cứu độ, và mang ơn cứu độ đến cho mọi người”. (HL 4.2)

Amen

[1] Luật phép Dòng con cái Đức Bà Mân Côi Bùi Chu II (LP II), khoản 3; GSD I,  tr. 471

[2] Như trên, khoản 4

[3] VNTLG, V, 1; GSD I,  tr. 217

[4] x. Như trên, tr. 218, 220, 359

[5] VNTLG, VII; GSD I, tr. 259

[6] LP I, khoản 72; GSD I, tr. 97

[7] LP II, khoản 102; GSD I, tr. 491

[8] VNTLG, V, 4; GSD I, tr. 222

[9] Như trên, II, 6; tr. 192

[10] NVBT, II, II, 4; GSD I, tr. 149

[11] VNTLG, V, 4; GSD I,  tr. 224

[12] Như trn, VII, IV, 2; GSD I, tr. 276

[13] BẠN THÂN CỦA NHÀ DÒNG; Những nhân đức phải tập…, 2, 4; GSD I, tr. 398

[14] VNTLG, II, 3; GSD I, tr. 189

[15]  TL, II, III; GSD I, tr. 539

[16]  VNTLG, V, 4, 3; GSD I, tr. 224

[17] LP I, khoản 78; GSD I,  tr. 98

[18] LP II, khoản 115-127; GSD I,  tr 493-496

[19] LP I khoản 80; GSD I, tr. 99

[20] Như trên, khoản 81

[21] VNTLG, VII, III, 3; GSD I, tr. 274 và 266

[22] Như trên, VII, XI, 5; tr. 311

[23] Như trên, VII, XI, 5; GSD I,  tr. 311

[24] Luật phép Tạm thời số 1

[25] Như trên, VII, XI, 5; GSD I,  tr. 311

[26] TL, I, II, 4; GSD I, tr. 522

[27] NVBT, II, II, 6; GSD I, tr. 149

[28] LP II, khoản 103; GSD I, tr. 491

[29] LP I, khoản 1; GSD I, tr. 82

[30] VNTLG, VII, IV, 2; GSD I,  tr. 276

[31] LP II, khoản 4; GSD I, tr. 471

[32] TL, I, VIII; GSD I, tr. 531

[33] NVBT, II, II, 14; GSD I, tr. 151

[34] LP I, khoản 181; GSD I, tr. 117

[35] LP II, khoản 113 ; GSD I, tr. 493

[36] LP I, khoản 187; GSD I, tr. 116

[37] TL, I, VIII; GSD I, tr. 531

[38] LP I, khoản 118; GSD I, tr. 106

[39] LP II,  khoản 110; GSD I, tr. 492

[40] LP I, khoản 173; GSD I, tr. 116

[41] Như trên, khoản 178; tr. 117

[42] Như trên, khoản 188; tr. 118

 II, khoản 113; GSD I, tr. 493

[44]  X. VK Mutuae relations số 11

Bài mới

Kết thúc “Một năm về nguồn”

Trong tâm tình uống nước nhớ nguồn, chị em Mân Côi đã khai mở một năm tri ân để mừng Sinh nhật thứ 70 của Đức Cha Tổ Phụ trên thiên đường vào ngày 19-11-2017.

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *