Home / Cầu Nguyện / Tìm hiểu ngày lễ / Lịch sử ngày lễ Các Đẳng Linh Hồn

Lịch sử ngày lễ Các Đẳng Linh Hồn

1. Nguồn gốc

Việc cầu nguyện cho những người đã qua đời có nguồn gốc từ Cựu Ước: “Ông Giuđa quyên được khoảng hai ngàn quan tiền, và gửi về Giêrusalem để xin dâng lễ đền tội; ông làm cử chỉ rất tốt đẹp và cao quý này vì cho rằng người chết sẽ sống lại. Thực thế, nếu ông không hy vọng rằng những chiến binh đã ngã xuống sẽ sống lại, thì cầu nguyện cho người chết quả là việc dư thừa và ngu xuẩn. Nhưng vì ông nghĩ đến phần thưởng rất tốt đẹp dành cho những người đã an nghỉ trong tinh thần đạo đức. Đó là lý do khiến ông đến dâng lễ tế đền tạ cho những người đã chết, để họ được giải thoát khỏi tội lỗi” (2Mcb 12,43-46). 

Giáo hội từ những thế kỷ đầu cũng đã có cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời. Thánh Augustinô, thế kỷ IV, đã nói: “Nếu chúng ta không lưu tâm gì đến người chết, thì chúng ta sẽ không có thói quen cầu nguyện cho họ.” Các dòng tu đặc biệt quan tâm đến việc này. Thánh Ôđilô, Tu viện trưởng Dòng Cluny, vào giữa thế kỷ XI (1048) đã có sáng kiến cho dòng của ngài cầu nguyện cho những người đã qua đời vào ngày 2/11, ngay sau lễ Các Thánh. Sáng kiến này được Giáo Hội đưa vào lịch Phụng vụ Rôma. Công Đồng Triđentinô (1545-1563) nhấn mạnh rằng lời cầu nguyện của người sống có thể rút bớt thời gian thanh luyện của linh hồn người chết. Công Đồng Vaticanô II cũng dạy: “Giáo Hội lữ hành hết lòng kính nhớ, dâng lời cầu cho những người đã chết, vì cầu nguyện cho họ được giải thoát khỏi tội lỗi là một việc lành thánh…” (GH 50), về sự bầu cử của các đẳng linh hồn, Công Ðồng dạy: “Khi được về quê trời và hiện diện trước nhan Chúa… các thánh lại không ngừng cầu bàu cho chúng ta bên Chúa Cha…” (GH 49). Sự trao đi nhận lại đó vừa là một việc bác ái vừa là một bổn phận thảo hiếu phải đáp đền, đã thực sự củng cố Giáo Hội thêm vững bền trong sự thánh thiện. Ngày cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời liên quan đến niềm tin về luyện ngục và các thánh thông công.

2. Thuật từ tiếng Latin

Lễ này tiếng Latin là “Commemoratio omnium Fidelium Defunctorum”, tiếng Anh gọi là “Commemoration of all the Faithful Departed”, có khi cũng gọi là All Souls’ Day (Lễ các linh hồn) hay Defuncts’ Day (Lễ các người đã qua đời). Uỷ Ban Phụng Tự dịch là “Lễ cầu cho các tín hữu đã qua đời” là đúng, nhưng bình dân vẫn gọi là “Lễ các đẳng”. Vậy chúng ta tìm hiểu từ vựng này 

3. Nghĩa của các, đẳng

3.1. Các: Có chín chữ Hán, ở đây là chữ各, nghĩa là (đại từ). (1) Mỗi một: Các bất tương đồng (không ai giống ai). (tt). (2) Khác: Các biệt. (3) Tất cả, hết thảy: Các vị (quý vị).

3.2. Đẳng: có hai chữ Hán, ở đây là chữ等, nghĩa là (dt.) (1) Thứ bậc: Thượng đẳng (bực trên nhất); Trung đẳng (bực giữa); Hạ đẳng (bực dưới nhất, hạng bét). (2) Phức số: Ngã đẳng (Nhóm chúng tôi). (3) Bậc thang: Thổ giai tam đẳng (Cầu thang đất có ba bậc). (đt.) (4) Ðợi chờ: Đẳng đãi (Chờ đợi). (5) Bằng nhau, đều: Đại tiểu bất đẳng (Lớn nhỏ không đều). (6) Cân lường. (tt.) (7) Hạng: Nhĩ thị hà đẳng nhân (Anh là hạng người nào). (pht.) (8) Vân vân: Đẳng đẳng.

4. Nghĩa của từ “các đẳng” 

Các đẳng là tất cả thứ bậc. Thuật từ “Các đẳng linh hồn” để chỉ tất cả các linh hồn người quá cố trong luyện ngục [2] (thuộc thành phần Hội thánh đau khổ), phân biệt với “Các thánh nam nữ” là các phúc nhân trên thiên đàng (Hội Thánh vinh quang). [3]Có người cho rằng quan niệm về “linh hồn mồ côi” và “các đẳng linh hồn” v.v. chịu ảnh hưởng tư tưởng “cô hồn các đẳng” của ngoại giáo. Như Phật Giáo chia địa ngục ít nhất có 18 tầng và quỷ cũng có nhiều cấp bậc. Trong “Phật thuyết quỷ vấn Mục Liên kinh” [4] có rất nhiều thứ quỷ: quỷ đau đầu, quỷ mặc áo rách, quỷ ngủ bờ ngủ bụi, quỷ đói, quỷ nam căn [5] bị thối rửa… Hay trong xã hội loài người cũng chia làm nhiều giai cấp, tức là thứ bậc khác nhau trong xã hội: sĩ, nông, công, thương, binh… Trong tác phẩm “Thập Giới Cô Hồn Quốc Ngữ Văn” [6] đề cập đến 10 hạng “cô hồn”: Thiền tăng, nho sĩ, đạo sĩ, thiên văn địa lý, lương y, quan liêu, tướng quân, hoa nương, thương cổ và đãng tử. Trong “Văn Tế Thập Loại Chúng Sinh” [7] cũng nói đến 10 loại: Vua chúa, tể thần, đại tướng, kẻ ham giàu, kẻ ham danh, thương nhân, binh lính, quý nữ, kỹ nữ, bần nhân gặp nạn chết oan… Con số 10 chỉ là số phiếm chỉ cho tất cả các loại cô hồn tồn tại trong “lục đạo” [8] mà thôi. Phải chăng, chính những hoàn cảnh này đã ảnh hưởng đến cách suy nghĩ của chúng ta? 

Thực ra, trong xã hội trần gian bao giờ cũng có nhiều thứ bậc, đẳng cấp, giai tầng… Khi lìa trần, người ta không thể mang theo mình bất cứ của cải vật chất nào. Mọi thứ bậc, đẳng cấp, địa vị của con người ở trên đời không có ý nghĩa gì trước Tòa Phán Xét. Thiên Chúa xét xử con người theo “công trạng” [9] nó đã làm ra. Chúa không hỏi chúng ta là ai, thuộc giai cấp nào trên thế gian, nhưng Chúa sẽ hỏi chúng ta về “nén bạc” (ân sủng và tình yêu) mà Chúa giao phó đã được sinh lợi thế nào. Như Thánh Gioan Kim Khẩu đã nói: “Nên nhớ Người sẽ không khiển trách họ về hạnh kiểm, tội lỗi hay lời báng bổ; mà chỉ vì không ích lợi gì cho ai. Như kẻ đã chôn nén của bạc mình, đời sống y không có gì khiển trách, nhưng y không làm ích gì cho ai khác.” [10]

Vì vậy, khi nói “các đẳng linh hồn”, chúng ta nghĩ tới tất cả các linh hồn của mọi hạng người trên đời này đã quá cố và đang còn phải thanh luyện trong luyện ngục. Họ có thể là ông bà, tổ tiên, thân nhân, bạn hữu của chúng ta hay là những người xa lạ. Khi còn ở đời này, có thể họ là người giàu sang quyền quý hay nghèo khó mọn hèn. Họ có thể là những Kitô hữu hữu danh hoặc “Kitô hữu vô danh”. [11] Tất cả họ đều là chi thể của Chúa Kitô, giờ đây đang thuộc về Giáo Hội đau khổ và cần đến lời cầu nguyện của chúng ta.

“Các đẳng linh hồn” không có nghĩa là trong luyện ngục các linh hồn vẫn có sự phân chia đẳng cấp, điạ vị như khi còn ở thế gian hay trong Luyện Ngục có bao nhiêu đẳng cấp, thứ hạng linh hồn. Trong Luyện Ngục, tình trạng thanh luyện của họ có thể khác nhau, nhưng được “phân cấp” như thế nào thì chúng ta không biết.

Khi nói “linh hồn mồ côi”, chúng ta nghĩ tới linh hồn của hạng người phải đơn độc trong cuộc lữ hành đức tin khi còn ở trên đời. “Đơn độc”, “cô quả”, “mồ côi”…. hiểu theo nghĩa đời thường là không có người thân thích, bạn bè, không có ai đồng hành để được quan tâm, nâng đỡ đời sống đức tin. Họ có thể là những tín hữu cô nhi, quả phụ hay kẻ cơ bần sống đời đơn chiếc. Họ cũng có thể là những tín hữu giàu sang, con đàn cháu đống, bạn hữu tứ phương mà thực ra những người quen biết xung quanh họ không ai có niềm tin Công Giáo như họ để xin lễ hay cầu nguyện cho họ. Và nay, những linh hồn đó đang ở trong Luyện Ngục, đang cần đến lời cầu nguyện từ Giáo Hội chiến đấu [12].

“Linh hồn mồ côi” không phải là linh hồn không được Chúa đoái trông chăm sóc, ít được Chúa yêu thương hay bị Ngài lãng quên. Điều đó hoàn toàn sai lầm. Mọi linh hồn đều được Thiên Chúa tạo dựng. Mọi người đều được Chúa yêu thương bằng một tình yêu riêng biệt, không ai giống ai, Ngàivẫn không ngừng gọi chúng ta bằng chính tên riêng của từng người: “Người ta sẽ gọi ngươi bằng tên mới, chính là tên miệng Đức Chúa đặt cho” (Is 62,2) và tình yêu đó luôn luôn đầy tràn: “Ơn của Ta đủ cho ngươi” (2Cr 12,9).

Bản văn Công Giáo đầu tiên sử dụng từ “các đẳng” mà chúng tôi được biết là “Văn Tế Các Đẳng Linh Hồn” của cha Gioakim Đặng Đức Tuấn (1806-1874): “Nhớ các đẳng xưa: Tay Chúa dựng hình, tính thiêng gởi xác. Di luân tài mạng chịu thiên tư, lý dục thị phi đầy địa bộ…”. Cụm từ “các đẳng”, “các đẳng linh hồn” đã được sử dụng từ lâu trong Giáo hội tại Việt Nam để chỉ các tín hữu đã qua đời đang còn thanh luyện chờ ngày hưởng phúc thanh nhàn bất diệt. Lịch phụng vụ của Roma xưa nay ghi lễ ngày 02/11 là “Commemoratio omnium Fidelium Defunctorum”. Lịch phụng vụ ởViệt Nam thì dịch là: “Lễ Các Linh Hồn” [13], “Lễ Linh Hồn” [14], “Lễ Cầu Cho Mọi Tín Hữu Qua Đời” [15], sau này dịch là “Lễ Cầu Cho Các Tín Hữu Đã Qua Đời”. Thiết nghĩ cách dịch “Lễ Cầu Cho Các Tín Hữu Đã Qua Đời” thì sát nghĩa với nguyên bản, nhưng nên hiểu đó vẫn là nói tắt, vì đầy đủ phải là Lễ Cầu Cho Các Tín Hữu Đã Qua Đời Đang Còn Thanh Luyện (hay đang ở luyện ngục). Cách nói “Lễ các đẳng” cũng là cách nói tắt, mang âm hưởng văn hóa bản địa về “cả thảy vong linh” thuộc “thập loại chúng sinh” gồm cả “cô hồn các đẳng”! Phải chăng các tiền nhân của chúng ta đã hội nhập văn hóa trong khi tạo ra cụm từ này để phiên dịch? 

Trường hợp những ngày lễ Feria V in Cena Domini, Feria VI in Passione Domini, chúng ta dịch là Lễ Tiệc Ly (Thứ Năm Tuần Thánh), Lễ Tưởng Niệm Cuộc Thương Khó của Chúa (Thứ Sáu Tuần Thánh), nhưng người bình dân vẫn quen gọi là “Lễ Rửa Chân”, “Lễ Hôn Chân”… vừa đơn giản, tượng hình lại dễ nhớ. Tất nhiên không đủ nghĩa, không nên sử dụng nữa.

Kết luận

Giáo dân Việt Nam chúng ta có thói quen xin lễ cho các linh hồn tổ tiên nội hay ngoại, linh hồn thân nhân, linh hồn mồ côi, linh hồn ngoại đạo, thai nhi, linh hồn người chết vì tai nạn… và trong Thánh lễ hàng ngày, Hội Thánh luôn cầu nguyện cho mọi người đã qua đời. Đó là những thực hành rất tốt để tưởng nhớ người đã qua đời, thực thi bổn phận “hợp thông cùng các thánh”.

Ngày “Commemoratio omnium Fidelium Defunctorum”, chính xác là ngày “Lễ Cầu Cho Các Tín Hữu Đã Qua Đời”. Còn “Lễ Các Đẳng” là cách nói vắn tắt, hiểu theo giáo lý Công Giáo như đã trình bày, thì không đúng cho lắm, những nếu đặt trong bối cảnh văn hoá Việt Nam thì việc tiếp tục sử dụng nó cũng không có gì ngăn trở.
_______________________________________________

Ghi chú :

[1] Trong văn nói, một số người Nam bộ phát âm “các đẳng” thành “các đảng”, cũng như “cô hồn” thành “cu hồn”, nên “cúng cô hồn các đẳng” thì nói là: “cúng cu hồn các đảng”.

[2] Lưu ý là luyện ngục không phải là một hoả ngục ngắn hạn, luyện ngục hoàn toàn khác xa hoả ngục và sự thanh luyện được hiểu về trạng thái hơn là một ‘nơi chốn’, lại càng không thể nói ‘thời gian’ bao lâu (x. GLCG số 1030-1032).

[3] Thời xưa chưa có mục từ “tất cả”. Các danh từ chỉ tổng lượng thời xưa là: Cả, cả và, cả thảy, hết cả, hết thảy.

[4] Phật thuyết quỷ vấn Mục Liên kinh, gồm 17 chuyện, theo truyền thuyết thì do An Thế Cao dịch, nhưng được ghi nhận là thất dịch, thuộc đời lưỡng Tấn.

[5] Tức bộ phận sinh dục.

[6] Còn gọi là “Phật kinh thập giới”, không rõ tác giả, viết dưới thời vua Lê Thánh Tôn (1442-1497), là áng văn viết bằng chữ Nôm cổ theo thể biền ngẫu.

[7] Tác phẩm của Nguyễn Du (1765-1820), được làm theo thể song thất lục bát, gồm 184 câu thơ chữ Nôm. Theo Trần Thanh Mại trên “Đông Dương tuần báo” năm 1939, thì Nguyễn Du viết bài văn tế này sau một mùa dịch khủng khiếp làm hàng triệu người chết, khắp non sông đất nước âm khí nặng nề, và ở khắp các chùa, người ta đều lập đàn cầu siêu để giải thoát cho hàng triệu linh hồn.

[8] Theo giáo lý Phật Giáo, con người chúng ta do lực của nghiệp và phiền não của chính bản thân mà cứ mãi luân hồi chuyển sinh trong 6 chủng loại thế giới sinh tồn đầy những khổ đau, gọi là lục đạo đó là: thiên, a-tu-la, nhân, súc sinh, ngạ quỷ và địa ngục.

[9] Xem BGCN, Số 07/2010, tr. 106.

[10] Thánh Gioan Kim Khẩu, Bài giảng XX sách Công Vụ tông đồ (Jean Comby, Để đọc lịch sử Giáo Hội, q.I, tr.115).

[11] Có những người vì lý do nào đó mà không lãnh nhận bí tích Rửa Tội được, nên không trở thành Kitô hữu. Nhưng nếu họ sống theo những giá trị của Phúc Âm thì, nói theo từ ngữ của nhà thần học Karl Rahner, họ cũng là những “Kitô hữu vô danh” (Chrétien anonyme).

[12] Công đồng Florence (1431) đã định tín: Có luyện ngục để thanh luyện các linh hồn. Các linh hồn ra khỏi trần gian không còn có thể làm được việc gì lành để cứu mình nên chỉ trông cậy vào những người còn sống lập công cầu nguyện cho mình để rút ngắn thời gian thanh luyện. Vì thế mà Giáo hội kêu gọi tín hữu cầu nguyện cho các linh hồn nơi luyện tội.

[13] Niên Giám 1964, tr.11.

[14] Địa phận Hà Nội, Sách Lễ, Nxb Hiện Tại, 1967.

[15] Sách Lễ Giáo Dân, 1971, tr. xxix và tr. 1572. Cách dịch này rất dễ hiểu lầm là: Lễ cầu cho mọi tín hữu chết hết (!)

nguồn: http://tinmung.net/CACTHANH/ThangCacLH/TimHieu/LeCacDang.htm

Bài mới

Chủ đề Sống tháng 03 và 04.2024 : Tính cách và nhân đức của nữ tu tông đồ Mân Côi

Là con người, chị nữ tu Mân Côi không thể tránh khỏi những yếu đuối …

235 comments

  1. do you need a prescription best cold medicine without antihistamine piriton allergy tablets canada

  2. strongest over the counter allergy allergy pills for rash do you need a prescription

  3. isotretinoin online buy buy absorica absorica medication

  4. brand isotretinoin 40mg buy isotretinoin 20mg pills accutane without prescription

  5. buy amoxil 500mg without prescription where to buy amoxicillin without a prescription amoxicillin for sale

  6. purchase amoxil online cheap purchase amoxil online cheap amoxicillin 250mg usa

  7. order azithromycin 250mg generic azithromycin 250mg for sale buy generic zithromax online

  8. purchase zithromax sale buy zithromax generic buy azithromycin online cheap

  9. buy azipro medication azipro where to buy order azipro 250mg without prescription

  10. order omnacortil pills buy prednisolone 10mg for sale order generic omnacortil

  11. omnacortil 20mg oral generic prednisolone 5mg order omnacortil 40mg online

  12. order amoxil 500mg without prescription order amoxil 250mg online cheap cost amoxicillin

  13. buy amoxicillin 500mg amoxil sale amoxicillin 250mg pill

  14. albuterol usa albuterol 4mg ca brand albuterol inhalator

  15. buy synthroid 100mcg pill purchase levoxyl sale cheap synthroid pill

  16. purchase serophene generic clomid pills buy clomid tablets

  17. purchase tizanidine order tizanidine sale how to get zanaflex without a prescription

  18. clomid 100mg pill buy clomid pills for sale buy clomiphene without a prescription

  19. order rybelsus 14 mg sale rybelsus 14mg over the counter semaglutide 14 mg over the counter

  20. prednisone online buy prednisone order buy deltasone 5mg without prescription

  21. order deltasone 20mg online cheap buy deltasone 20mg pill deltasone 40mg oral

  22. rybelsus 14mg cost order rybelsus sale buy semaglutide generic

  23. purchase rybelsus generic rybelsus 14 mg uk order rybelsus pill

  24. accutane canada accutane 20mg drug isotretinoin 40mg drug

  25. buy isotretinoin 20mg pills buy accutane generic generic accutane 20mg

  26. semaglutide brand rybelsus 14 mg price rybelsus 14mg without prescription

  27. order ventolin without prescription albuterol 2mg ca order albuterol 4mg without prescription

  28. albuterol buy online albuterol tablet albuterol usa

  29. buy generic augmentin purchase amoxiclav generic order amoxiclav pills

  30. where can i buy zithromax order azithromycin 250mg pill order azithromycin 500mg sale

  31. cheap prednisolone sale brand prednisolone prednisolone for sale

  32. where can i buy synthroid order synthroid for sale order levothroid sale

  33. buy synthroid 150mcg online cheap synthroid 100mcg generic buy synthroid 75mcg sale

  34. omnacortil 10mg cheap omnacortil pills buy prednisolone 20mg sale

  35. purchase neurontin buy gabapentin tablets neurontin 600mg over the counter

  36. order furosemide without prescription furosemide us furosemide 40mg tablet

  37. cheap furosemide 100mg generic lasix 100mg buy furosemide paypal

  38. order viagra 100mg without prescription viagra uk sildenafil 100mg tablets

  39. viagra 100mg uk sildenafil 100mg ca buy generic viagra 50mg

  40. doxycycline drug vibra-tabs without prescription order doxycycline 100mg sale

  41. order doxycycline 200mg generic doxycycline 200mg canada purchase acticlate online cheap

  42. order semaglutide 14mg sale buy semaglutide buy generic rybelsus 14mg

  43. san manuel casino online online roulette free real money slots free spins no deposit

  44. online casino for real cash sugarhouse casino online online casinos real money

  45. lyrica 150mg oral lyrica 75mg price buy generic lyrica 150mg

  46. hydroxychloroquine online purchase plaquenil sale buy hydroxychloroquine sale

  47. purchase plaquenil without prescription buy plaquenil without prescription plaquenil ca

  48. order triamcinolone 10mg online aristocort 10mg generic buy generic aristocort

  49. loratadine without prescription claritin over the counter loratadine 10mg for sale

  50. buy generic cenforce for sale cenforce 100mg for sale cenforce 50mg cheap

  51. buy loratadine 10mg online cheap loratadine 10mg claritin drug

  52. brand chloroquine 250mg order chloroquine 250mg order chloroquine without prescription

  53. buy chloroquine pills chloroquine cheap chloroquine 250mg for sale

  54. dapoxetine 30mg ca dapoxetine 90mg tablet cytotec order online

  55. glycomet 500mg pills buy metformin pills metformin 500mg generic

  56. order metformin 1000mg pill purchase glucophage generic glucophage pills

  57. acyclovir 400mg for sale acyclovir 800mg usa how to buy zyloprim

  58. lipitor 80mg pills atorvastatin 80mg price atorvastatin over the counter

  59. order zovirax 800mg generic buy allopurinol 300mg online cheap order allopurinol for sale

  60. order norvasc pills norvasc 5mg oral order generic norvasc

  61. rosuvastatin online buy rosuvastatin buy online zetia over the counter

  62. buy zestril 10mg online cheap buy generic lisinopril 5mg prinivil us

  63. buy lisinopril 2.5mg generic buy prinivil sale lisinopril buy online

  64. generic motilium 10mg domperidone 10mg sale buy tetracycline tablets

  65. how to get omeprazole without a prescription buy omeprazole 10mg without prescription prilosec 20mg ca

  66. flexeril 15mg pills buy baclofen sale purchase baclofen online cheap

  67. order metoprolol 100mg for sale buy metoprolol 50mg sale buy lopressor 100mg pill

  68. metoprolol 50mg tablet purchase lopressor online metoprolol for sale online

  69. toradol 10mg over the counter buy toradol where to buy colcrys without a prescription

  70. buy toradol 10mg online colchicine 0.5mg over the counter order colcrys 0.5mg without prescription

  71. atenolol medication atenolol ca buy cheap generic atenolol

  72. buy tenormin without a prescription order tenormin 50mg generic order atenolol 50mg pills

  73. depo-medrol order online order medrol generic buy medrol 16 mg online

  74. inderal 20mg canada propranolol cheap buy clopidogrel 150mg generic

  75. buy an assignment buy assignments order an essay online

  76. write my assignment for me custom research paper writing cheap essays online

  77. buy methotrexate 10mg pills buy coumadin paypal buy generic medex for sale

  78. methotrexate 10mg cost buy methotrexate 10mg coumadin tablet

  79. purchase mobic online cheap cost mobic 7.5mg celecoxib 100mg tablet

  80. reglan 20mg drug metoclopramide us hyzaar where to buy

  81. oral tamsulosin 0.2mg celebrex for sale celecoxib 100mg tablet

  82. order generic sumatriptan buy sumatriptan 50mg buy cheap levofloxacin

  83. buy zofran tablets zofran over the counter order aldactone 25mg online

  84. buy imitrex 50mg online cheap order levofloxacin online buy levaquin pills for sale

  85. avodart for sale online order avodart 0.5mg zantac 150mg cheap

  86. buy dutasteride generic avodart ca zantac 300mg uk

  87. order simvastatin generic order simvastatin generic buy valtrex generic

  88. ampicillin canada buy penicillin tablets buy amoxil without a prescription

  89. buy ampicillin without prescription ampicillin pills purchase amoxil pills

  90. proscar 1mg ca fluconazole ca fluconazole 100mg for sale

  91. propecia buy online buy forcan cheap diflucan 200mg brand

  92. ciprofloxacin 500mg us – buy cephalexin 500mg sale augmentin cheap

  93. purchase baycip online cheap – cipro 500mg for sale order augmentin 1000mg sale

  94. cipro 500mg sale – bactrim 960mg pills where to buy augmentin without a prescription

  95. ciprofloxacin 500 mg oral – order tindamax cost erythromycin

  96. buy metronidazole cheap – purchase amoxil online cheap buy zithromax 500mg generic

  97. ciprofloxacin 500 mg brand – tinidazole 500mg uk generic erythromycin 250mg

  98. flagyl 400mg drug – terramycin 250 mg canada order azithromycin generic

  99. ivermectin 12mg otc – cheap amoxiclav generic tetracycline 500mg over the counter

  100. stromectol order online – how to buy amoxiclav purchase tetracycline pill

  101. purchase valtrex without prescription – valacyclovir order online buy zovirax 400mg

  102. acillin price order penicillin generic where to buy amoxicillin without a prescription

  103. order metronidazole 200mg without prescription – amoxil online order azithromycin 250mg for sale

  104. flagyl 400mg pill – amoxicillin pills zithromax over the counter

  105. buy acillin pills for sale buy penicillin antibiotic amoxicillin price

  106. order lasix sale – buy generic candesartan 16mg capoten for sale online

  107. buy glucophage 500mg online cheap – baycip without prescription buy lincomycin 500mg generic

  108. buy glycomet 500mg for sale – buy ciprofloxacin 1000mg online cheap buy lincocin 500 mg without prescription

  109. buy retrovir pills – irbesartan 150mg cost allopurinol 100mg ca

  110. clozapine 50mg cheap – altace 10mg tablet order pepcid 20mg pills

  111. zidovudine online buy – purchase biaxsig pill zyloprim 100mg pills

  112. buy clozaril 100mg generic – generic frumil famotidine cost

  113. buy quetiapine without a prescription – order seroquel 100mg without prescription order eskalith generic

  114. buy anafranil for sale – buy duloxetine 40mg generic sinequan 75mg sale

  115. buy quetiapine 50mg pills – cost fluvoxamine 50mg how to buy eskalith

  116. buy hydroxyzine – lexapro 10mg brand purchase endep online

  117. order atarax 25mg – oral lexapro 10mg amitriptyline 25mg canada

  118. oral augmentin 625mg – buy augmentin online cheap ciprofloxacin 1000mg drug

  119. buy augmentin online – order zyvox 600 mg buy generic ciprofloxacin for sale

  120. purchase amoxil generic – buy generic cefuroxime 250mg buy cipro 500mg online cheap

  121. clindamycin drug – buy cheap suprax chloromycetin drug

  122. buy azithromycin medication – floxin 200mg usa cheap ciplox

  123. cleocin without prescription – buy cefixime for sale buy chloramphenicol pills for sale

  124. buy stromectol 6mg – buy cheap generic doxycycline cefaclor where to buy

  125. order ventolin sale – purchase fluticasone for sale order theo-24 Cr for sale

  126. ivermectin 12mg for humans for sale – order eryc 500mg pills order cefaclor sale

  127. buy ventolin pill – order phenergan for sale brand theo-24 Cr 400mg

  128. medrol usa – where can i buy fluorometholone buy astelin without prescription

  129. purchase clarinex generic – buy desloratadine sale albuterol oral

  130. medrol 8 mg without prescription – depo-medrol without prescription buy generic astelin 10ml

  131. clarinex 5mg pills – buy clarinex 5mg sale order ventolin 4mg

  132. glucophage usa – acarbose online order buy acarbose pills

  133. cheap glyburide 5mg – cheap pioglitazone buy generic dapagliflozin for sale

  134. purchase glyburide online cheap – buy generic glipizide 10mg forxiga 10 mg us

  135. repaglinide 2mg ca – prandin 2mg drug empagliflozin 10mg us

  136. cost metformin 1000mg – buy losartan 25mg without prescription buy precose 25mg without prescription

  137. where to buy prandin without a prescription – buy jardiance 10mg order empagliflozin 10mg sale

  138. order generic rybelsus 14 mg – order glucovance without prescription cheap desmopressin

  139. order terbinafine 250mg pills – griseofulvin buy online griseofulvin sale

  140. buy terbinafine tablets – lamisil 250mg cost how to buy grifulvin v

  141. buy generic semaglutide 14 mg – order semaglutide without prescription buy desmopressin for sale

  142. order ketoconazole online – purchase lotrisone cream purchase itraconazole online

  143. famvir online – buy zovirax sale valaciclovir 500mg tablet

  144. buy nizoral generic – buy cheap generic sporanox purchase sporanox pills

  145. famciclovir 250mg canada – buy zovirax 800mg online cheap buy valcivir 1000mg pills

  146. buy lanoxin 250 mg generic – buy calan 240mg generic buy generic lasix for sale

  147. purchase metoprolol pills – buy losartan generic order adalat pill

  148. buy hydrochlorothiazide 25 mg without prescription – brand amlodipine 10mg bisoprolol medication

  149. buy microzide 25mg – buy norvasc 5mg generic order zebeta 5mg pills

  150. buy generic nitroglycerin – buy combipres online cheap cost valsartan 80mg

  151. purchase nitroglycerin generic – buy valsartan pills buy diovan pills

  152. crestor writ – caduet buy fall caduet online companion

  153. rosuvastatin flat – ezetimibe buy din caduet online dinner

  154. viagra professional online park – kamagra immediate levitra oral jelly limp

  155. dapoxetine peep – cialis with dapoxetine when cialis with dapoxetine lick

  156. viagra professional online pie – buy viagra gold horror levitra oral jelly fortune

  157. dapoxetine desk – aurogra leave cialis with dapoxetine fast

  158. cenforce lore – kamagra pills force brand viagra pills visitor

  159. brand cialis distress – penisole october penisole spite

  160. cenforce remark – cialis pill brand viagra online impress

  161. brand cialis intent – zhewitra duke penisole dog

  162. brand cialis marvellous – zhewitra continue penisole surround

  163. cialis soft tabs entity – levitra soft stab viagra oral jelly online supreme

  164. brand cialis skull – brand cialis sip penisole haul

  165. cialis soft tabs limp – levitra soft instinct viagra oral jelly partner

  166. cialis soft tabs online grotesque – cialis super active online grumble1 viagra oral jelly online sand

  167. priligy between – fildena definite cialis with dapoxetine comment

  168. cenforce online dull – tadacip laughter brand viagra online log

  169. cenforce online papa – tadacip online deserve brand viagra pills hiss

  170. inhalers for asthma stranger – inhalers for asthma hint inhalers for asthma farm

  171. acne treatment ghastly – acne treatment animal acne medication score

  172. acne treatment hunt – acne medication forehead acne treatment supple

  173. asthma medication pray – asthma treatment kiss inhalers for asthma seize

  174. prostatitis pills notice – prostatitis medications coffee prostatitis pills rescue

  175. uti treatment about – treatment for uti release treatment for uti burn

  176. uti antibiotics poet – treatment for uti long uti medication tent

  177. prostatitis pills impressive – prostatitis medications cave prostatitis medications post

  178. claritin pills material – claritin treat loratadine comfort

  179. valacyclovir online slab – valtrex lee valacyclovir pills contact

  180. claritin pills base – loratadine building loratadine medication sparkle

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *