Home / Bài Viết / Nhân Bản / Nhân bản: Lòng Biết Ơn

Nhân bản: Lòng Biết Ơn

LÒNG BIẾT ƠN

Lạy Thiên Chúa, chúng con xin tạ ơn Ngài,

tạ ơn Ngài và cầu khẩn Thánh Danh,

kỳ công Ngài, chúng con xin kể lại (Tv.75:2).

Truyện kể, ngày kia Chúa mở đại hội “Trăm Hoa Đua Nở”. Qui tụ đại biểu của mọi loài hoa trên trái đất. Rừng hoa tươi thắm muôn mầu khoe sắc trước nhan Thiên Chúa. Các đại biểu hoa gặp nhau tay bắt mặt mừng, dâng lời chúc tụng ngợi khen danh Chúa và chào thăm nhau. Duy chỉ có hai loài hoa không thèm giáp mặt, đó là Hoa Thi Ơn và Hoa Nhớ Ơn. Quả thực ở đời lắm kẻ thi ơn nhưng ít kẻ nhớ ơn.

  1. Tạ Ơn Thiên Chúa

Ca dao dậy rằng: Ăn qủa nhớ kẻ trồng cây. Biết ơn là một nhân đức. Đời của chúng ta là cả một chuỗi những ngày chịu ơn. Từ những ơn căn bản của sự sống tới những ơn được bao dung nâng đỡ. Càng biết ơn, chúng ta càng sống làm người hơn. Nhiều người làm ơn cho tha nhân nhưng không mong phải đền đáp ân tình. Tuy nhiên những người nhận ơn và mang ơn cần có thái độ biết ơn. Chúa Giêsu dùng thí dụ để dạy chúng ta về lòng biết ơn. Chúa đã chữa lành cho 10 người phong cùi, nhưng chỉ có một người ngoại giáo trở lại tạ ơn Chúa. Thánh Luca viết: Một người trong bọn, thấy mình được khỏi, liền quay trở lại và lớn tiếng tôn vinh Thiên Chúa. Anh ta sấp mình dưới chân Đức Giêsu mà tạ ơn. Anh ta lại là người Samaria (Lc.17:15-16). Lòng biết ơn của người ngoại giáo là bài học cho mỗi người chúng ta. Chúng ta có thường xuyên dâng lời cảm tạ Chúa vì muôn ơn lành Ngài ban? Chúa không đòi chúng ta phải trở lại tạ ơn nhưng Chúa vẫn mong chờ. Đức Giêsu mới nói: “Không phải cả mười người đều được sạch sao? Thế thì chín người kia đâu?(Lc 17:17).Chúa đang hỏi chúng ta đó.

Dưới thời Quân Chủ, Vua được gọi là Thiên Tử, có nghĩa là con của Trời. Hằng năm vua đại diện cho dân chúng lập đàn cúng tế Trời Đất cầu độ cho đất nước thái bình an lạc. Mang thân phận con người, ai ai cũng hướng về trời cao cầu xin khấn vái. Người ta nói trời cao có mắt. Trước sân nhà, người ta lập bàn thờ đặt hoa trái cúng vái tứ phương. Cầu cho mưa thuận gió hòa. Những người có niềm tin đơn sơ không được học biết về Thiên Chúa, họ cũng vẫn hướng lên trời để cầu trời khấn phật. Mọi sự vạn vần trong vũ trụ đã bày tỏ uy quyền của Trời cao, trời mưa, trời gió, trời bão, trời sấm và trời sét. Ông Trời có quyền uy giáng phúc cũng như giáng họa cho tạo vật. Ngày rằm thì người ta lập bàn thờ, nhang hương cúng vái tứ phương. Những người lương dân luôn tỏ lòng thành kính với Thần Phật. Hằng tháng họ luôn luôn sửa soạn mâm hoa quả, chén cơm, bát chè cúng vái để tỏ lòng biết ơn trời đất.

Chúng ta là loài thụ tạo, có nghĩa là chúng ta được lãnh nhận và được trao ban sự sống. Trời ban cho chúng ta tất cả từ hơi thở sự sống, từ khả năng đón nhận âm thanh, ánh sáng và từ nguồn lương thực dưỡng nuôi và mọi nhu cầu của cuộc sống. Từng giây từng phút chúng ta thụ ơn của Đấng Tạo Thành. Chúng ta đã làm gì để đền đáp những ơn mà Ngài đã ban tặng cho ta. Có mấy khi chúng ta để tâm ngước nhìn lên trời cao mà cảm tạ hồng ân Chúa ban. Chúa ban cho chúng ta một tuần 7 ngày, mỗi ngày có 24 giờ, vậy mà chúng ta vẫn còn tiếc xót dâng lại cho Chúa một vài giờ mỗi tuần để cùng ca tụng, ngợi khen và cảm tạ Chúa. Đôi khi chúng ta nói rằng tôi cầu nguyện riêng cũng được rồi, nhưng thực tế chỉ là một vài lời cầu xin ơn thiêng riêng cho mình. Chúng ta thử nghĩ, nếu một ai đó cho chúng ta một món qùa dù rất nhỏ, chúng ta sẽ vui vẻ nhận lãnh và cám ơn rối rít. Thiên Chúa quan phòng sự sống của chúng ta từng giây từng phút, thì chúng ta làm như mình được quyền hưởng mà không cần mang ơn. Mỗi người hãy dừng lại đôi phút dâng Chúa lời cảm tạ.

  1. Tri Ân Giáo Hội

Giáo hội đã lãnh nhận kho tàng mặc khải để tuyền đạt lại cho mọi thế hệ. Sự mặc khải giúp chúng ta học biết về Thiên Chúa. Chúng ta có tín ngưỡng là tâm hồn của chúng ta đã đang được mở ra với một vũ trụ hữu thần. Chúng ta có niềm tin vào Thiên Chúa hiện hữu, Đấng là đầu và là cùng đích của mọi loài thọ tạo. Niềm tin này thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của cuộc sống con người. Trong Giáo Hội, chúng ta được tháp nhập vào nhiệm thể của Chúa Kitô và thông phần ân sủng siêu nhiên. Qua Giáo Hội, chúng ta được sinh ra lại làm con Chúa. Được lãnh nhận các Bí Tích như những ân lộc nuôi dưỡng tâm hồn. Là những người Kitô hữu, chúng ta rất hạnh phúc, vì được nâng lên địa vị làm con Chúa và được hứa ban thưởng phần phúc thiên đàng. Chúng ta được học biết về Chúa, về Giáo Hội, về con người và về mọi loài thụ tạo. Giáo hội khai mở cho chúng ta bước vào một thế giới sống động và trật tự được quan phòng. Mọi vật đã có quả phải có nhân, gọi là nguyên lý nhân quả. Nhìn vũ trụ bao la nhưng vẫn bị giới hạn trong không gian và thời gian, chúng ta biết có Đấng Hằng Hữu. Biết Ngài để yêu mến và cảm tạ ân huệ mà Ngài đã đặt để trong tâm hồn mỗi người.

Giáo hội qua bao thời đã và đang mang tin mừng cứu độ đi khắp thế gian cho mọi người. Niềm tin vào Thiên Chúa là một món qùa vô giá như một kho tàng châu báu bị chôn vùi, người kia tìm được đem bán tất cả gia tài để mua cho được. Chúa Giêsu phán: Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy (Mt. 13:44). Lãnh nhận hồng ân cứu độ, chúng ta cám ơn tất cả những vị đã hy sinh đổ máu đào cũng như hy sinh cuộc đời để xây dựng và truyền thụ niềm tin. Cha ông tổ tiên là những người đã lãnh nhận đức tin, khai mở cho con cháu một nguồn sống đích thực. Trải qua thăng trầm, cha ông đã sống vững vàng và tiếp tục truyền rao Tin Mừng Cứu Độ qua mọi thời đại. Chúng ta luôn luôn có những tâm tình biết ơn các đấng bậc tiền nhân và cùng xây dựng Giáo Hội trần thế với anh chị em mỗi ngày một thánh thiện và yêu thương.

  1. Biết Ơn Xã Hội

Chúng ta sinh ra có quê cha đất tổ, có nơi chôn nhau cắt rốn và có truyền thống văn hóa. Chúng ta được nhào nắn nên người trong hoàn cảnh xã hội với biết bao điều tốt lành. Chúng ta được hưởng phúc lợi của xã hội về mọi mặt trong đó có tín ngưỡng, văn hóa, an ninh, công ăn việc làm, có đất dụng võ, có trường để học và có nơi để tiến thân. Tiền nhân đã phải phấn đấu để dựng nước, xây nhà dành độc lập cho quê hương xứ sở. Bao anh hùng đã ngã ngục dưới làn bom, súng đạn để dành giữ mảnh đất thân yêu. Bao hy sinh của những bàn tay lao động phát quang từ những đồi núi hay cánh đồng hoang sơ xình lầy trở thành những mảnh đất mầu mỡ và phì nhiêu. Các vị đã khai sông, mở đường và xây dựng những thành phố xinh đẹp và tiện nghi. Khi ra đời là chúng ta đã có sẵn tất cả, nhưng chẳng mấy khi chúng ta nghĩ đến những công khó của các bậc tiền nhân để biết ơn.

Người ta thường nói: Quan nhất thời, dân vạn đại. Đúng thế, thời nào cũng cần có những người đứng ra lo việc nước và việc công. Không phải lúc nào đất nước cũng có những anh hùng oanh liệt dám xả thân vì dân vì nước. Chúng ta phải chấp nhận thói đời cũng như chấp nhận con người dù tốt hay xấu. Nhưng điều quan trọng là chúng ta phải có tâm tình biết ơn tất cả mọi người đã góp công góp sức xây dựng xã hội văn minh và giầu mạnh. Rất may mắn, chúng ta đang được sống trong hoàn cảnh văn minh hiện đại. Chỉ khoảng ba hay bốn thập niên trước, con người con hạn chế về vấn đề di chuyển, đi lại, thông tin và sử dụng các kỹ thuật cao như máy điện toán các loại, GPS Navigation System, Cellphone, Iphone. MP3, Ipad, Ipod, Texbook… Kỹ thuật văn minh đã đưa con người sát lại gần nhau nhiều hơn. Chúng ta cần nhớ và biết ơn mọi thành viên đã góp phần vào tất cả những phúc lộc mà chúng ta đang được hưởng.

  1. Đền Ơn Cha Mẹ

Ơn sinh thành dưỡng dục. Công cha nghĩa mẹ như trời biển. Con cái phải biết thảo hiếu và tôn kính ông bà cha mẹ. Qua cha mẹ, chúng ta được hiện hữu vào đời. Con vật sinh ra chỉ cần ngọ ngoạy một chút là có thể đứng lên đi theo mẹ kiếm mồi. Còn con người bé nhỏ cần sự chăm dẵm của mẹ cha và những người khác. Từng ly từng tí, từng giây từng phút mới phát triển và lớn lên. Học nằm, học ngồi, học lẫy, học bò, học đi học đứng, học ăn học nói và cái gì cũng phải học. Đây là những tháng ngày đẹp nhất của cuộc đời bên lòng mẹ. Rồi cho dù con có biết đi biết chạy, cha mẹ vẫn phải để mắt dõi trông. Cha mẹ mong con khôn lớn từng ngày, từng đêm. Đếm từng năm tháng khi con bước đến trường, mong ngày con ra trường. Có công ăn việc làm ổn định. Cha mẹ chờ mong ngày con thành lập gia thất, sinh con đẻ cái. Chưa hết, cha mẹ vẫn còn muốn ấp ủ con như gà mẹ ủ ấp con dưới cánh. Tình cha mẹ là thế đó! Cha mẹ không đòi con phải trả nghĩa ân tình nhưng cha mẹ mong con giữ giây liên kết gia đình tình mẹ tình cha.

Người mà chúng ta mang ơn nhiều nhất đó là những người ruột thịt trong gia đình. Vợ chồng ân tình nghĩa nặng. Vợ chồng xây dựng hạnh phúc gia đình và yêu thương cuốn cuộn bên nhau từng giây phút. Vợ chồng phải biết ơn nhau vì đã đem lại hạnh phúc và ý nghĩa cuộc đời cho nhau. Cha mẹ hiền lành để đức cho con. Phận làm con, chúng ta phải báo hiếu và tôn kính mẹ cha. Con cái có thể quên cha mẹ nhưng cha mẹ luôn nhắc nhớ yêu thương con cái. Đôi khi cha mẹ tỏ ra khó chịu, nói rằng lìa con nhưng đóng cửa phòng, cha mẹ nghẹn ngào trong nước mắt tuôn rơi. Con cái đừng làm buồn lòng cha mẹ. Công cha như núi thái sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Chẳng bao giờ chúng ta có thể đền đáp cân xứng công cha nghĩa mẹ. Đời của chúng ta qủa là một chuỗi những sự chịu ơn. Chúng ta có thể đáp trả với lòng thành, với sự hiếu thảo và biết ơn công đức sinh thành dưỡng dục. Người biết tu tâm dưỡng tánh, phải biết tri ân và báo đền ân đức.

  1. Biết Ơn Ân Sư

Thầy cô khai mở tri thức. Thầy cô dạy chúng ta biết đọc biết viết. Câu ca dao thường nói: Không thầy đố mày làm nên. Trường học dạy chúng ta hỉểu biết khoa học, văn học, toán học, đạo đức học và càng học tâm trí chúng ta càng mở mang hiểu biết thế giới bên ngoài. Công trình nghiên cứu và hiểu biết của biết bao nhiêu các bậc cha ông hay đàn anh đi trước ghi nhận và lưu truyền lại. Họ đã truyền thụ lại cho chúng ta kho tàng cả mấy ngàn năm khám phá, phát minh và suy tư. Tất cả những kiến thức đã được gom nhặt từ các nền văn hóa trên thế giới. Đã có những vị tiền bối dành cả đời nghiên cứu, viết lách, tìm tòi để làm thành những cuốn tự điển dịch nghĩa giúp chúng ta học hiểu được những ngôn ngữ văn minh. Và qua sự giao lưu, chúng ta đã có một kho tàng văn hóa riêng cho chính xứ sở mình. Chúng ta đừng bao giờ quên ân tình cha ông để lại qua nền văn hóa.

Có lẽ chúng ta không nhớ hết được những người đã từng dậy dỗ chúng ta. Quan niệm Á Đông: Nhất tự vi sư, bán tự vi sư. Như thế ai cũng có thể là thầy dậy của chúng ta. Không chỉ những các cha, các thầy, các dì, các cô mà cả những em trẻ cũng có thể trở thành thầy dạy. Chúng ta có thể học trực tiếp trong trường học nhưng phần lớn những kinh nghiệm chúng ta học trong trường đời. Chúng ta có thể học từ sách vở, học từ truyền thanh, truyền hình, học từ mạng lưới và từ mọi nguồn. Nếu chúng ta nối mạng, chúng ta sẽ đi vào một kho tàng vô giá về tất cả mọi môn học ở đời. Có nhiều người thầy ẩn mặt, chúng ta không hề biết nhưng chúng ta đã được hấp thụ biết bao kiến thức phổ thông từ họ. Khi học biết được những kiến thức ở đời, chúng ta mới nhận ra rằng sự hiểu biết của chúng ta thật khiêm tốn và chúng ta cần mang ơn tất cả mọi người.

  1. Báo Ân Những Người Đồng Hành

Trên thế giới có trên sáu tỷ người. Chúng ta đã gặp gỡ và quen biết được bao nhiêu người. Con số rất giới hạn vì mỗi người chúng ta chỉ sống trong khoảng một thời gian và một không gian nào đó. Xã hội thay đổi, người sinh, kẻ tử cứ tiếp nối nhau mà sống. Ai trong chúng ta cũng đã cùng đồng hành với nhiều người khác trên các chuyến tàu, chuyến xe, chuyến máy bay hay cùng tham dự những buổi đại hội, hành hương hay các cuộc họp mặt chung. Chúng ta đã tìm thấy niềm vui, sự ủi an và nâng đỡ nhau khi an bình cũng như khi gặp khó khăn. Chúng ta không biết nhiều về người khác nhưng chung ta cùng chung một kiếp người, chung một hướng đi, chung một niềm tin hay cùng chung một mục đích. Chúng ta luôn có lý do để biết ơn và cầu nguyện cho nhau.

Không phải lúc nào chúng ta cũng có anh chị em ruột thịt ở bên mình. Cần kết bạn và sống thân với láng giềng: Bán anh em xa, mua láng giềng gần. Khi tắt lửa tối đèn hoặc khi hữu sự, chúng ta vẫn cần có nhau. Người ta gọi là tình làng xóm. Chính những người này đồng hành thật sự với chúng ta trong cảnh sống đời thường. Chúng ta nên hỏi han và quan tâm một chút về những người láng giềng. Họ chính là tai mắt cho sự an toàn của khu xóm. Không ai có thể lường trước được những gì sẽ xảy ra trong đời sống nên chúng ta cũng nên chọn một vài người thân cận tin tưởng để gởi gắm. Mỗi chuyến đi hè về, một chút qùa quê nội hay quê ngoại hay một chút qùa quê hương như những tâm tình biết ơn và gây thiện cảm.

  1. Cám Ơn Anh Chị Em

Anh chị em như thể tay chân nên đùm bọc thương yêu và giúp đỡ nhau. Chị ngã em nâng. Những gia đình càng đông con càng hạnh phúc. Anh chị em trong gia đình cùng chia sẻ vui buồn sướng khổ. Vì khi gặp gian nan, đau khổ, có người bên cạnh chia xẻ và nâng đỡi ủi an. Khi có dịp vui mừng, anh chị em đoàn tụ liên hoan. Tục ngữ dạy rằng: Một giọt máu đào hơn ao nước lã. Đây là một sự nâng đỡ vô hình nhiều khi chúng ta không nhận ra hồng ân đó. Anh chị em một nhà đã được cưu mang cùng chung một cung dạ, cùng chung nôi, hưởng một nguồn sữa mẹ, cùng được ẵm bế và dưỡng nuôi trong một mái ấm gia đình. Anh chị em cùng học chữ yêu thương ba ba, má má. Cùng được ấp ủ trong vòng tay hiền mẫu. Anh chị em được lớn lên và trưởng thành bên nhau. Anh chị em đã học được những kinh nghiệm đầu tiên của cuộc sống qua những nhu cầu chén nước, bát cơm, ganh tị nhau từng cái kẹo và miếng bánh. Thân thương lắm! Chúng ta phải biết ơn lẫn nhau.

Có biết bao nhiêu câu truyện anh chị em đã bị mất tình mất nghĩa chỉ vì ham lợi. Có nhiều câu truyện xảy ra thường ngày, khi khó khăn anh chị em đùm bọc, giúp đỡ nhau nhưng khi có tí vốn và có của ăn của để là bắt đầu gây gỗ. Anh chị em chung nhau mở công ty, mở tiệm nhưng rồi chẳng bao lâu tiền bạc và lòng tham đã che mất sự thiện ban đầu. Khi đã ổn đinh công ăn việc làm, anh chị em bắt đầu tính cái lời, cái lợi cho riêng mình thế là gây xích mích tình anh chị em. Dĩ nhiên trong anh chị em có những người nhanh nhẹn, khôn ngoan và giỏi giang hơn nên dễ bị gây khó. Bởi vậy trong anh chị em hay với bất cứ bạn bè, chúng ta hãy luôn nhớ câu: Tiền bạc sòng phảng, tình nghĩa bền lâu. Đã là anh chị em ruột thịt thì nên yêu thương nhau. Chúng ta đừng lạm dụng nhau để làm lợi cho riêng mình nhưng biết ơn nhau trong cách cư xử.

  1. Đền Ơn Bạn Bè

Sống trên đời, ai cũng có những người bạn. Bạn học chung trường, chung lớp, bạn chúng lý tưởng và chung hướng. Có những người bạn cùng làm việc, cùng cộng tác, cùng tranh đấu và cùng sống chết với nhau. Bạn bè bổ túc cho nhau: Học thầy không tày học bạn. Chúng ta học hỏi rất nhiều nơi các người bạn. Có những người bạn chỉ quen trong một thời gian ngắn nhưng nên tình nên nghĩa. Bạn chân thành giúp nhau vươn lên trong cuộc sống. Cha mẹ thầy cô thường dạy hãy chọn bạn mà chơi. Đúng vậy: Gần mực thì đen, gần đèn thị rạng. Ra trường đời, chúng ta gặp không biết bao nhiêu người nhưng không phải ai cũng có thể trở thành bạn. Những người bạn chân tình là những người bạn không lạm dụng nhau để mưu lợi cho mình. Thành công ở đời do bạn hữu thật nhiều. Ngày nay sự liên kết bạn bè còn rộng rãi hơn qua các hệ thống kỹ thuật tân tiến.

Người ta thường nói: Giầu vì bạn, sang vì vợ. Không ai là một hòn đảo. Chúng ta sống là cùng sống và lữ hành với người khác. Trong tất cả mọi thành công trên đời, chúng ta phải có sự trợ lực của bạn bè. Bạn bè giúp nhau khi hưng thịnh cũng như khi gặp suy thoái hoạn nạn. Tình huynh đệ quý hóa lắm, đừng khi nào để mất tình nghĩa bạn bè. Chúng ta phải mang ơn các bạn hữu rất nhiều. Bạn hữu mang lại ý nghĩa cho nhau trong cuộc sống. Cùng chia sẻ khi vui khi buồn trong mọi biến cố của cuộc đời. Họ có thể chia nhau chén trà chén rượu hay tâm sự nỗi buồn phiền trong cuộc sống. Đừng bao giờ quên ơn bạn. Chúng ta có nhiều cách để biết ơn như qua sự thăm viếng, hỏi han, gọi phôn, thơ từ và liên lạc. Bạn bè thăm hỏi chúc mừng hay chia buồn với nhau trong mọi trạng huống trong cuộc sống.

  1. Cám Ơn Mọi Người

Uống nước nhớ nguồn. Chúng ta được hiện hữu giữa thế giới là một ơn trọng đại. Chúng ta còn được mọi người chung quanh bao bọc chở che. Được mọi người nâng đỡ dìu dắt và dạy bảo chúng ta nên người. Chúng ta phải học cách làm người sao cho xứng danh nghĩa là dũng nhân. Một con người biết rung cảm với sự bén nhạy của trái tim. Biết nhường, biết kính, biết cảm và biết ơn. Sự biết ơn là một chiếc cầu nối thông thương giữa người với người. Làm người nên biết ân nghĩa chí tình với mọi người, đặc biệt các ân nhân và thân nhân. Có qua có lại mới toại lòng nhau. Sống ở đời cũng cần có: Hòn đất ném đi, hòn chì ném lại. Chúng ta nên ân nghĩa báo đền cho xứng hợp danh phận con người.

Chúng ta nuôi chó, mèo, chim chóc và các loại súc vật. Nếu chúng ta để ý quan sát, mỗi khi gặp gỡ hay cho những con vật ăn uống, nó vẫy đuôi mừng chạy theo quấn quit hoặc ca hát líu lo. Đó chính là những biểu lộ cám ơn theo cảm xúc bản năng. Con người chúng ta hơn con vật bội phần. Chúng ta phải luôn sống trong tâm tình tri ân và biết ơn mọi người. Đặc biệt những người đã góp phần làm giầu cho sự hiện hữu của chúng ta. Ví biết rằng càng có tâm tình biết ơn, chúng ta càng trở nên người hơn.

Như một lời kết, cho đến khi nào chúng ta không còn nhận ơn, khi đó chúng ta không phải trả ơn và biết ơn. Cuộc đời chúng ta được ôm ấp trong tình yêu thương của Thiên Chúa và của mọi người. Hai chữ “cám ơn” sẽ được ghi lòng tạc dạ. Biết dâng lời tạ ơn Chúa và cám ơn con người, chúng ta sẽ sống xứng đáng với danh hiệu là con Thiên Chúa và dòng dõi của cha ông tổ tiên. Đến muôn đời con cảm tạ ơn Chúa, bây giờ và mãi mãi. Thánh vịnh 118 đã diễn tả: Hãy tạ ơn Chúa vì Chúa nhân từ, muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương (Tv 118:1)

Lm. Giuse Trần Việt Hùng

Bài mới

Chủ đề Sống tháng 03 và 04.2024 : Tính cách và nhân đức của nữ tu tông đồ Mân Côi

Là con người, chị nữ tu Mân Côi không thể tránh khỏi những yếu đuối …

242 comments

  1. prescription allergy medication without antihistamines do you need a prescription top rated pill for itching

  2. antihistamine generic names 3rd generation antihistamines list allergy pills non drowsy

  3. prescription medication for abdominal pain zyloprim usa

  4. order isotretinoin sale isotretinoin 10mg pills order accutane 40mg without prescription

  5. amoxil for sale amoxil us buy amoxicillin 250mg without prescription

  6. amoxicillin 250mg usa purchase amoxil generic amoxicillin

  7. azithromycin for sale online buy azipro online azipro 500mg cheap

  8. buy azithromycin 500mg azipro 250mg sale azithromycin online

  9. prednisolone 20mg uk order prednisolone 20mg generic order prednisolone 40mg online

  10. cheap generic omnacortil omnacortil 5mg without prescription purchase prednisolone pill

  11. amoxicillin 1000mg cheap purchase amoxicillin online amoxicillin 500mg sale

  12. order amoxicillin 1000mg pills buy generic amoxil 250mg amoxil 1000mg generic

  13. order albuterol sale purchase ventolin generic buy ventolin 4mg sale

  14. purchase levothyroxine pills buy generic levothyroxine over the counter synthroid 100mcg without prescription

  15. buy zanaflex medication order tizanidine 2mg generic where to buy zanaflex without a prescription

  16. clomid 100mg cheap clomid 100mg uk buy clomiphene tablets

  17. order deltasone 5mg generic prednisone 10mg tablet deltasone 20mg cheap

  18. rybelsus online order semaglutide 14 mg brand semaglutide 14mg cost

  19. prednisone 20mg pill buy prednisone online cheap order generic deltasone 5mg

  20. rybelsus 14 mg usa buy rybelsus pills for sale buy semaglutide 14mg sale

  21. isotretinoin over the counter accutane 10mg cost isotretinoin pills

  22. order rybelsus 14 mg for sale rybelsus without prescription buy rybelsus without prescription

  23. order rybelsus 14mg sale order rybelsus 14mg online cheap order semaglutide online

  24. order amoxil 1000mg online cheap amoxil 250mg without prescription buy cheap amoxicillin

  25. albuterol 2mg uk buy albuterol strongest over the counter antihistamine

  26. zithromax 250mg brand buy azithromycin 250mg generic buy generic azithromycin

  27. order zithromax 250mg sale order zithromax 250mg pills azithromycin order online

  28. order amoxiclav for sale oral clavulanate buy generic augmentin

  29. omnacortil 20mg sale omnacortil 10mg cheap purchase omnacortil sale

  30. omnacortil 40mg cost prednisolone 40mg cost buy omnacortil 20mg sale

  31. brand synthroid buy generic levoxyl synthroid 100mcg canada

  32. synthroid 75mcg over the counter buy generic levothyroxine online cheap levoxyl

  33. brand gabapentin 100mg gabapentin pills cheap gabapentin 800mg

  34. buy gabapentin 100mg pill cheap generic neurontin buy generic gabapentin 800mg

  35. buy clomid 50mg online buy clomid 100mg pills clomiphene online buy

  36. buy clomid 100mg for sale serophene cheap clomiphene pills

  37. order lasix 40mg without prescription purchase furosemide for sale furosemide 40mg oral

  38. furosemide 100mg drug buy lasix 100mg generic order lasix online

  39. buy monodox generic buy monodox acticlate cheap

  40. viagra 100mg ca viagra 50mg for sale order viagra 50mg pills

  41. cialis viagra sales brand sildenafil 100mg order viagra 100mg pill

  42. rybelsus 14mg oral generic semaglutide 14 mg buy rybelsus 14mg pills

  43. buy semaglutide 14mg where to buy rybelsus without a prescription semaglutide 14 mg without prescription

  44. free spins no deposit canada online blackjack game play roulette

  45. buy pregabalin for sale buy pregabalin pill cheap lyrica

  46. buy aristocort 4mg for sale purchase triamcinolone sale brand aristocort

  47. order aristocort 4mg for sale aristocort price aristocort uk

  48. plaquenil 200mg pills plaquenil online buy hydroxychloroquine 400mg generic

  49. buy hydroxychloroquine online cheap buy hydroxychloroquine 200mg buy hydroxychloroquine medication

  50. where to buy desloratadine without a prescription oral clarinex 5mg order desloratadine online

  51. clarinex order online desloratadine brand generic desloratadine

  52. order cialis 40mg pills cialis online canada how to get cialis

  53. buy cenforce 50mg pills buy cenforce online order cenforce 100mg

  54. order claritin generic loratadine drug claritin 10mg pills

  55. purchase cenforce generic cenforce brand order cenforce for sale

  56. order priligy 90mg sale buy misoprostol for sale buy cytotec without a prescription

  57. order priligy 90mg generic misoprostol online order order misoprostol without prescription

  58. buy aralen 250mg generic aralen 250mg generic where can i buy aralen

  59. buy generic xenical online diltiazem 180mg tablet buy diltiazem 180mg online cheap

  60. glycomet 500mg cost metformin 1000mg cost buy metformin 1000mg pills

  61. glycomet 1000mg price order glucophage online where can i buy glucophage

  62. zovirax order online acyclovir 400mg usa buy zyloprim 100mg online cheap

  63. amlodipine tablet buy amlodipine generic amlodipine 5mg tablet

  64. buy generic norvasc over the counter amlodipine online amlodipine brand

  65. buy rosuvastatin without a prescription buy generic crestor zetia 10mg ca

  66. buy rosuvastatin 10mg crestor 20mg oral order zetia pill

  67. order zestril 5mg pills buy lisinopril generic brand lisinopril 5mg

  68. order zestril 5mg pills prinivil us zestril 10mg drug

  69. domperidone 10mg oral motilium online order order tetracycline 250mg sale

  70. buy domperidone 10mg order domperidone 10mg online buy tetracycline 500mg sale

  71. prilosec 10mg without prescription prilosec cheap buy prilosec without a prescription

  72. cheap cyclobenzaprine buy lioresal medication baclofen 10mg cheap

  73. order cyclobenzaprine for sale brand cyclobenzaprine 15mg brand ozobax

  74. toradol 10mg usa colcrys pills cheap colchicine

  75. where to buy ketorolac without a prescription colchicine price order colcrys 0.5mg without prescription

  76. buy atenolol medication order generic atenolol order atenolol 50mg pills

  77. order depo-medrol sale buy depo-medrol pill medrol 4 mg over counter

  78. buy generic inderal over the counter how to get propranolol without a prescription plavix 75mg for sale

  79. how to buy depo-medrol buy cheap methylprednisolone methylprednisolone 16mg oral

  80. inderal canada buy plavix online buy clopidogrel 150mg sale

  81. methotrexate 5mg over the counter methotrexate 5mg uk buy coumadin 2mg online cheap

  82. purchase term paper essay writing sites mba essay service

  83. order methotrexate 2.5mg generic buy methotrexate 5mg pill coumadin 5mg without prescription

  84. buy a essay online academicwriting buying a term paper

  85. order maxolon online cheap order generic reglan losartan cost

  86. reglan 20mg uk reglan brand purchase hyzaar generic

  87. buy meloxicam without a prescription meloxicam 15mg oral buy celecoxib 100mg

  88. order nexium without prescription order esomeprazole 20mg pills buy topiramate 200mg generic

  89. purchase nexium online cheap topamax 200mg us order topiramate 100mg sale

  90. tamsulosin over the counter order celecoxib 100mg pills celecoxib over the counter

  91. buy sumatriptan 25mg sale imitrex 50mg over the counter levofloxacin 500mg canada

  92. order generic zofran buy ondansetron 8mg sale order generic aldactone

  93. ondansetron 8mg oral buy ondansetron 8mg pill buy spironolactone generic

  94. purchase avodart pill dutasteride pills ranitidine 300mg uk

  95. buy simvastatin 10mg generic simvastatin 10mg pill order valtrex 1000mg

  96. simvastatin 10mg price buy valtrex no prescription valacyclovir online buy

  97. ampicillin price ampicillin for sale amoxicillin without prescription

  98. finasteride tablet fluconazole 200mg canada purchase diflucan for sale

  99. finasteride 5mg canada buy forcan sale fluconazole 100mg us

  100. order ciprofloxacin 500mg pills – buy augmentin 1000mg pills amoxiclav pill

  101. ciprofloxacin 1000mg cheap – buy keflex pill buy augmentin no prescription

  102. buy baycip generic – cephalexin medication augmentin over the counter

  103. purchase ciprofloxacin generic – tindamax 300mg pill buy generic erythromycin 500mg

  104. buy metronidazole for sale – order cefaclor without prescription purchase azithromycin pills

  105. buy ciplox 500 mg generic – ciplox 500mg generic buy erythromycin for sale

  106. metronidazole 400mg uk – order cleocin 150mg pills buy zithromax online cheap

  107. buy ivermectin 2mg – suprax 200mg brand generic sumycin

  108. stromectol human – amoxiclav order how to get tetracycline without a prescription

  109. purchase valtrex generic – valacyclovir 1000mg oral acyclovir 400mg ca

  110. stromectol generic – oral cefixime 200mg buy sumycin 250mg without prescription

  111. valacyclovir 500mg us – acyclovir 800mg price purchase acyclovir pill

  112. metronidazole 200mg generic – metronidazole 400mg over the counter cheap zithromax 500mg

  113. order flagyl online cheap – cefaclor canada cost azithromycin 250mg

  114. purchase ampicillin for sale buy amoxil online generic amoxil

  115. cost lasix 100mg – purchase furosemide pill buy capoten 25mg pills

  116. furosemide 40mg brand – candesartan online capoten drug

  117. glycomet 500mg for sale – brand lamivudine lincocin 500 mg canada

  118. order zidovudine 300 mg pills – buy zyloprim 100mg pill buy allopurinol 100mg without prescription

  119. metformin cheap – cipro uk order lincocin 500 mg generic

  120. order generic zidovudine 300 mg – buy allopurinol 300mg generic

  121. clozaril cost – generic accupril famotidine 20mg oral

  122. quetiapine cost – purchase trazodone sale buy eskalith online

  123. anafranil price – abilify oral sinequan 75mg sale

  124. purchase seroquel generic – cheap sertraline order eskalith pills

  125. hydroxyzine generic – prozac ca amitriptyline pills

  126. purchase anafranil generic – order duloxetine order sinequan 75mg

  127. amoxiclav order online – clavulanate pills cipro pills

  128. amoxicillin price – order trimox 500mg online buy cheap generic baycip

  129. purchase amoxiclav for sale – bactrim 480mg drug order cipro 500mg generic

  130. buy amoxicillin paypal – buy generic cefadroxil 250mg generic ciprofloxacin

  131. purchase zithromax generic – order floxin 400mg online ciplox cheap

  132. buy clindamycin pill – purchase chloromycetin for sale purchase chloramphenicol online

  133. order azithromycin 250mg online – order sumycin 500mg online cheap buy ciplox pills

  134. buy cleocin cheap – order doxycycline pills buy chloramphenicol without prescription

  135. oral ivermectin cost – order doxycycline buy generic cefaclor over the counter

  136. order ventolin 2mg inhaler – fexofenadine 120mg over the counter order theo-24 Cr 400 mg online

  137. buy generic medrol online – singulair 5mg without prescription buy astelin 10 ml online

  138. desloratadine online buy – order zaditor 1mg without prescription ventolin inhalator uk

  139. medrol cheap – buy zyrtec 5mg sale azelastine 10 ml without prescription

  140. buy clarinex 5mg online – buy flixotide generic get asthma pills online

  141. metformin 1000mg oral – buy precose generic acarbose 25mg cheap

  142. glyburide 5mg us – glyburide sale order dapagliflozin 10 mg without prescription

  143. where can i buy repaglinide – buy generic prandin 1mg jardiance brand

  144. metformin 1000mg drug – buy losartan buy acarbose 50mg online

  145. order prandin for sale – buy jardiance 10mg order empagliflozin 25mg sale

  146. order generic semaglutide 14mg – cheap glucovance buy generic DDAVP online

  147. purchase terbinafine pill – diflucan 100mg over the counter grifulvin v for sale

  148. buy lamisil generic – purchase terbinafine sale buy grifulvin v online cheap

  149. order semaglutide 14mg online cheap – cost desmopressin generic desmopressin

  150. cheap famciclovir 250mg – valaciclovir tablet valaciclovir 500mg generic

  151. order nizoral for sale – mentax ca order sporanox sale

  152. purchase digoxin generic – verapamil 120mg drug purchase lasix pill

  153. order famvir generic – buy generic valcivir 1000mg order valcivir 500mg sale

  154. lanoxin 250mg generic – buy cheap generic lasix oral lasix 100mg

  155. cheap lopressor 50mg – brand nifedipine 30mg buy adalat pills for sale

  156. hydrochlorothiazide 25 mg ca – norvasc 5mg us buy zebeta 5mg online cheap

  157. metoprolol where to buy – adalat buy online nifedipine 30mg cost

  158. microzide 25mg price – zebeta tablet buy zebeta online cheap

  159. where can i buy nitroglycerin – buy nitroglycerin online buy valsartan 160mg pill

  160. simvastatin odd – tricor quick lipitor northern

  161. rosuvastatin sometime – crestor pills counter caduet buy alien

  162. crestor learn – crestor pills glad caduet online green

  163. simvastatin disappoint – atorvastatin powerful lipitor union

  164. buy viagra professional wing – buy cialis professional mend levitra oral jelly online late

  165. dapoxetine size – udenafil high cialis with dapoxetine stick

  166. buy viagra professional tremendous – viagra gold online mouth levitra oral jelly online hurt

  167. dapoxetine volume – fildena kingdom cialis with dapoxetine moonlight

  168. cenforce online recall – zenegra chest brand viagra online partner

  169. brand cialis imp – apcalis velvet penisole ticket

  170. cenforce online protest – cenforce online auditor brand viagra reflect

  171. brand cialis picture – zhewitra jerk penisole hollow

  172. brand cialis peculiar – penisole fierce penisole deny

  173. cialis soft tabs monstrous – cialis super active pills explanation1 viagra oral jelly computer

  174. cialis soft tabs jim – viagra oral jelly online former viagra oral jelly online grandfather

  175. brand cialis gather – penisole tin penisole excitement

  176. cialis soft tabs online owner – cialis soft tabs pills just viagra oral jelly online pile

  177. cialis soft tabs online task – valif style viagra oral jelly vein

  178. dapoxetine if – fildena staff cialis with dapoxetine buzz

  179. cenforce place – tadacip online knock brand viagra pills pleasant

  180. cenforce weight – tadalis pills rapid brand viagra online nostril

  181. asthma treatment pity – inhalers for asthma color inhalers for asthma few

  182. acne treatment harder – acne treatment injury acne medication pine

  183. acne medication adult – acne treatment dirty acne treatment worth

  184. asthma medication journal – inhalers for asthma sound asthma treatment gain

  185. lacolinaecuador.com
    하지만 누가 알았겠어요… 그의 손에 있던 비장의 카드가 그렇게 사라졌습니다.

  186. pills for treat prostatitis messenger – pills for treat prostatitis trap prostatitis medications green

  187. uti medication standard – treatment for uti goodness uti treatment absurd

  188. treatment for uti relax – uti treatment must uti antibiotics fight

  189. prostatitis pills month – prostatitis medications sell pills for treat prostatitis enter

  190. valacyclovir online staff – valacyclovir utmost valacyclovir pills solemn

  191. claritin thus – loratadine reckon claritin pills equal

  192. valacyclovir pills curse – valtrex den valacyclovir online loud

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *